donderdag 20 juni 2019

Kans op hittegolf groot volgende week, max tot lokaal 37 graden uiteindelijk

De weermodellen bevestigen ons vermoeden uit de vorige blog: de kans op een hittegolf (volgens de officiële criteria) wordt groot. GFS (de operationele run) blijft het bruin bakken met op 850 hPa een temperatuur midden volgende week rond 27 graden, wat bijna ongeziene waarden zijn voor de Benelux en waarbij een 40 graden waarschijnlijk is. Maar de oper-run staat alleen. Wel is het zo dat de andere modellen de voorbije dagen zijn opgeschoven naar het GFS scenario en allen nu minstens een T850 hPa berekenen midden volgende week van 20-21 graden, wat nog meer dan de moeite is en garant staat voor maxima dik boven 30 graden.

De warmte wordt vanaf zondag onze kant opgestuwd vanuit het zuiden aan de voorzijde van een blokkerende hoogtetrog west van het Europese continent. Vanuit het Middellandse Zeegebied wordt dan droge warme lucht aangevoerd. De kaart hieronder (850 hPa) laat de GFS versie zien voor donderdag waarbij de lucht zelfs helemaal uit Noord-Afrika komt en de 25 graden isotherm op die hoogte over ons komt te liggen wat zeer uitzonderlijk is. Of het zover komt moeten we nog zien, maar uitsluiten doe ik niet.


In concreto krijgen we dus waarschijnlijk minstens voor een dag of vijf à zes mooi en uiteindelijk heet zomerweer. Het is zaterdag overdag nog deels bewolkt maar het wordt toch al 23 graden. Zondag gaat het wat harder met veel zon en maxima al rond 28 graden. Vanaf maandag gaat het los met maxima rond 30 graden, dinsdag rond 32 graden en woensdag rond 35 graden. In de Kempen en ook elders lokaal kan het nog iets warmer worden telkens, zo kan het in de Kempen woensdag tot 37 graden worden, wie weet nog iets meer. Door het uitblijven van een zeebries wordt het aan zee nauwelijks koeler dan in het binnenland.

Ook de nachten worden erg warm waarbij de minima vanaf dinsdag niet onder 20 graden duiken en in de grote steden koelt het dinsdag- en woensdagnacht nauwelijks koeler dan 23 graden, wat niet bepaald slaapvriendelijk is. In die zin kan de hittegolf voor gezondheidsproblemen zorgen en waarschijnlijk zal het hitteplan van de overheid gestart moeten worden.

Ook donderdag zou nog een tropische dag worden met maxima boven 30 graden dus en nog veel zon, al vergroot later de kans op onweer maar dat moet bevestigd worden.

dinsdag 18 juni 2019

Hittegolf op komst?

De warmte van vandaag en morgen wordt tijdens het tweede deel van de week verdreven maar volgende week lijkt de warmte terug te komen. Zowel het Amerikaanse weermodel GFS als het Europese weermodel berekenen begin volgende week een warmte-opstoot vanuit het zuiden. In jargon kunnen we spreken van een klassieke Spaanse Pluim situatie.

Op een hoogte van ruim 1.5 km (het zgn. 850 drukniveau) loopt het kwik begin volgende week op tot zo'n 22 graden wat extreem veel is. Dit staat garant voor maxima van ruim 30 graden, waarbij een lokale 35 graden niet uitgesloten is op dinsdag. Na dinsdag gaan beide weermodellen een andere kant op. GFS laat de hitte nog even aanhouden (althans de operationele oplossing) maar ECMWF laat woensdag het koufront binnenvallen met op het scheidingsvlak kans op fel onweer.

GFS laat overigens de dagen daarna vrij absurde onstabiliteitswaarden zien met een ml-CAPE rond 4000 KJ en een LI van maar liefst -12. GFS heeft evenwel de gewoonte de onstabiliteit te overdrijven maar dit tart evenwel alle verbeelding met bijna ongeziene waarden voor onze streken. In dat scenario zijn extreem zware onweersbuien mogelijk, maar de kans dat dit scenario uitkomt is niet enorm groot.

Hoe dan ook, we kunnen spreken van een zomerse periode die aanvangt (met wat goede wil) op zaterdag met dan reeds droog weer en zo'n 22 graden. Zondag wordt het 25 graden met erg veel zon en maandag zo'n 30 graden. Dinsdag ruim 30 graden met lokaal misschien 35 graden. Maandagnacht wordt overigens waarschijnlijk een erg warme nacht. Vanaf dinsdagnacht en zeker naar woensdag toe vergroot de kans op onweer. Voor een hittegolf moet het minstens 5 dagen na elkaar 25 graden worden waarbij het op 3 dagen daarvan 30 graden moet worden. Het wordt dus maar de vraag of dit gehaald wordt, maar de kans is niet uitgesloten. Na de hitte-opstoot lijken we terug te keren naar een eerder koeler en wisselvallig weertype en zijn we weer bij af...

woensdag 12 juni 2019

Zomer komt niet van de grond

De avondberekeningen van de diverse globale weermodellen laten nog steeds geen standvastig zomerweer zien en dat alvast niet vóór de start van de zomervakantie.

Boosdoener is het polaire front en de eraan gekoppelde straalstroom dat veel te zuidelijk ligt waarbij de straalstroom over of zelfs soms ten zuiden van ons slingert. Voor mooi zomerweer moet de jet net ten noorden van ons liggen.

Gevolg is dat storingen ons regelmatig weten te vinden en we ons veelal bevinden in subpolaire luchtstromingen. Als de subtropische lucht ons land al kan bereiken (zoals begin en midden volgende week met maxima boven 25 graden) wordt dat snel afgestraft door onweer waarna we opnieuw  (licht) wisselvallig weer over ons hoofd krijgen. Licht wisselvallig, want dramatisch wordt het ook niet de laatste decade van de maand, met maxima in de buurt van 21-22 graden en vaak ook droge perioden en de nodige zonnige perioden. 'Typisch Belgisch zomerweer' zoals we zeggen...

Warm en zeer mooi zomerweer moeten we de komende tien dagen gaan zoeken over de gebieden nabij de Middellandse Zee.

woensdag 5 juni 2019

Opnieuw lokaal schade mogelijk door onweer

Opnieuw is er deze avond sprake van kans op zwaar onweer, over Nederland vooral maar het oosten van ons land kan daar ook wat van meepikken.

De situatie is vrij gelijkaardig met deze van gisteren. West-Europa bevindt zich nog steeds in de zuidelijke opgaande tal van een diepe hoogtetrog met as boven de Ierse Zee. Aan de voorzijde van een negatief kantelend segment op de trog zal een depressie zich vormen over het zuidoosten van Frankrijk (actueel reeds het geval) waarop een frontale golf zich uitdiept. Met een sterke zuidelijke hoogtestroming wordt deze golf snel noordwaarts gestuwd om vannacht rond middernacht over het westen van Duitsland aan te komen. Aan de warme kant van de golf is de luchtmassa matig onstabiel maar vooral de dynamische parameters zijn weer vrij hoog bij de golftop, gekoppeld aan de neg.gekantelde 500 hPa trog en de nabijheid van de rechter ingang van een jetstreak over Frankrijk.

Concreet geeft dat over delen van Nederland en het oosten van België CAPE waarden rond 1.5 kJ bij een SCP boven 4 en een EHI boven 2 en een SREL in de onderste 1 km tot maar liefst 400 (alles samen een grote kans op supercells) . Ook STP gaat flink de hoogte in waardoor eventuele SC gepaard kunnen gaan met een tornado. Hagel is opnieuw waarschijnlijk met diameters rond 2 à 3 cm. De rukwinden zouden, afgaand op Ivens, rond 80 km/h schommelen al is dat lokaal mogelijk meer. De buien zouden ergens in de late avond ontstaan over het Ardens of Frans Ardenees reliëf om vervolgens snel noordwaarts te trekken en zich te organiseren tot een MCS/squall line. De PW is opnieuw vrij hoog waardoor lokaal wateroverlast kan voorkomen, doch door de hoge treksnelheid zal dit eerder van marginale aard zijn.

Deels door de timing verwacht ik de felheid van de buien iets minder groot dan gisteren en sowieso zal het grootste deel van ons land niks merken van het onweer en wordt het vooral een Duits en Nederlands fenomeen.

Wel valt er elders in het land (aan de koude kant en op de golftop zelf) vanavond en vannacht soms flink wat regen, ook over het westen en centrum van het land, met lokaal tegen morgenochtend zo'n 10 tot 20 mm.


maandag 3 juni 2019

Dinsdag kans op zwaar onweer

Hieronder volgt een technische bespreking. Samengevat: dinsdagnamiddag/avond is er kans op zwaar onweer met gevaar voor windschade en grote hagel. Dit vooral over de oostelijke landshelft. 

Ons land bevindt zich de komende week aan de oostflank van een geblokkeerde hoogtetrog nabij de Britse Eilanden.

Van de belang is de evolutie van deze hoogtetrog waarbij een kanteling te zien is van de trogas van SW-NE naar S-N. Over West-Europa wordt de hoogtestroming bijgevolg zuidelijk en wakkert flink aan. Hierdoor komt de warme en potentieel onstabiele luchtmassa boven het Spaanse plateau vanaf vannacht in beweging en bereikt ons dinsdagnamiddag/avond. Aan de grond is sprake van een thermische depressie die met de stroming snel onze kan opkomt en devalueert naar een thermische vore, aan de voorzijde van een golvend koufront dat pas dinsdagnacht over ons land komt te liggen.

Boven Frankrijk is er dinsdagvoormiddag sprake van een snel bewegende mesoschaal trog op 850 hPa die voor een toenemende onstabiliteit zorgt en tevens toenemende stroming. De windshering neemt toe tot significante waarden door de naderende trog en eraan gekoppelde sterke hoogtewinden, zowel op middelhoog (ca 850 hPa) als op hoog niveau (ca 500 - 300 hPa). 

De configuratie doet denken aan een Spaanse pluim met bijhorende typische CIN waardoor convectie de kop wordt ingedrukt en het afwachten is tot voldoende stijgbewegingen voor een doorschieten van de onstabiliteit zorgt. In deze moet dit dus komen van de naderende trog (in de hoogte) en convergentiegebied (aan de grond).

Dinsdagnamiddag stijgt boven België de latente onstabiliteit tot zo'n 1000 à 1500 J/kg wat op zich eerder matige waarden zijn. Maar het zijn vooral de dynamische parameters die hoge pieken halen.

De progtemp voor Brussel van het WRF weermodel hieronder is veelzeggend en toont de bovengenoemde onstabiliteit maar daarnaast een zeer mooie directionele windshering alsook windtoename, zowel in de lage niveau's alsook boven 500 hPa (tot 70 kts op 250 hPa door nabijheid jetstreak in opgaande trog-tak. Het hodogram (rechtsboven) toont een potentieel gevaarlijke boogvorm met een SRH tot ruim 200 m2s2.


Zowel ECMWF als WRF geven significante kans op supercells/bow echoes met zowel EHI als SCP waarden boven 2. Ook de STP gaat over het oostelijke deel van België naar hoge waarden waardoor de kans op een lokaal windhoos fenomeen aanwezig is. De IVENS index toont windstoten rond 100 km/h bij onweer. Daarnaast suggereert o.a. ECMWF hagel met diameter rond 3 à 4 cm.

Door de sterke bovenstroming zullen de buien snel organiseren en bovendien snel doortrekken. Eventuele schade zal er vooral komen van wind en hagel.

Uiteraard is het geen zekerheid dat de onweersbuien maar de kans is reëel met veruit de grootste kans over de oostelijke landshelft en deels ook centrale deel van het land.

zondag 26 mei 2019

Warmteopstoot begin juni bevestigd

We hebben het hier gisteren reeds voorzichtig aangekondigd, en vandaag wordt het door de diverse weermodellen bevestigt: volgend weekend en de dagen daarna krijgen we  mooi zomerweer. 

Oorzaak is de passage van een hogedrukgebied  komend weekend waardoor het weer snel stabiliseert en de zon voldoende ruimte krijgt. In de hoogte is er sprake van een hoogterug die opschuift naar het oosten waarbij wij begin juni terecht komen in de stijgende tak van een Atlantische amplificerende hoogtetrog. Het Europese model laat de trog snel naderen en tegen woensdag reeds over West-Europa toekomen. Hierdoor zou de kans op onweer tijdelijk wel toenemen.

Vrijdag reeds mogen we aangename maxima verwachten rond 21 graden, evenwel met een vaak grijze lucht. Zaterdag wordt het zo'n 22 graden en zijn er vooral landinwaarts in de namiddag wat stapelwolken. Het gaat pas echt los vanaf zondag, wanneer de wind zuidoostelijk wordt en er geleidelijk aan echt warme lucht wordt aangevoerd met zondag op veel plaatsen 25 graden. Het kan nog warmer op maandag met dan veel zon en maxima rond 27 of 28 graden. Dinsdag is een lokale 30 graden niet uitgesloten in de Kempen en elders wordt het op veel plaatsen zo'n 28 graden met opnieuw flink wat zon. Later die dag stijgen de onweerkansen wel.

Hoe het daarna verder gaat is onzeker maar met enige voorzichtigheid kunnen we wel stellen dat de kans vrij groot is dat een terugkeer van koel wisselvallig weer weinig waarschijnlijk is. De deterministische oplossingen van de diverse globale weermodellen geven op 850 hPa een vrij constante temperatuur van vlot boven 10 graden (zie afbeelding hieronder). Dit bevestigt het scenario nogmaals dat het kwik rond 25 graden of hoger uitkomt in zowat alle oplossingen. De tweede afbeelding hieronder toont de EPS van het Europese weermodel (voor midden Nederland doch representatief voor België). 

Hierop is te zien dat het ensemble gemiddelde tot 9 juni dagelijks vlot boven 20 gaat, met dus de eerste dagen maxima rond 25 graden. Na 4 juni zien we een dip in het temperatuurbeeld (gekoppeld aan de eerder besproken hoogtetrog) maar zelfs dan schommelen de maxima eerder rond 22 graden, waarbij de controle-run een evolutie laat zien richting tropische waarden (blauwe curve).




Dit alles wordt mooi samengevat in onderstaand diagram waaruit we kunnen afleiden dat de kansen maxima boven 20 graden veelal schommelt tussen 60 en 80% en ook de kans op 25 graden niet klein is.




zaterdag 25 mei 2019

Zomer begin juni?

Het zit reeds enkele dagen in de weermodellen en vanmorgen wordt het andermaal bevestigd: begin juni slaat het weer om richting warmer zomerweer.

Dit is ook af te leiden uit de grafiek hiernaast waarbij de belangrijkste weermodellen zijn weergegeven voor zowel luchtdruk, temperatuur (op 850 hPa) en neerslag.

Daarop is duidelijk te zien dat we deze week in een dip zitten met een T850 die zelfs even onder het vriespunt zakt. Rond de maandwissel warmen de bovenluchten evenwel snel op om uiteindelijk begin juni zo'n 14 graden hoger uit te komen. Het neerslagsignaal is tegen die tijd ook verwaarloosbaar. Dit vertaalt zich in een vrij spectaculaire opwarming. Halen we komende woensdag nog met moeite 15 graden, dan kan het tijdens het weekend lokaal bijna 25 graden worden! 

Vooral het Europese weermodel is erg scheutig met zijn temperaturen en voorziet zondag (2 juni) zelfs maxima die lokaal naar de 30 graden neigen. Uiteraard met een korrel zout te nemen op deze termijn. Op het eerste zicht lijkt een terugkeer van een koele periode ook daarna niet meteen in zicht, want zowel het Amerikaanse als het Europese globale weermodel voorzien de eerste decade van juni steeds maxima (ruim) boven 20 graden. Veel neerslag hoeven we daar ook niet te verwachten wat uiteraard problematisch aangaande aanvullen van de watervoorzieningen.

donderdag 23 mei 2019

Na de lente is er...de herfst

Na enkele dagen die aan lente doen denken slaat het weer volgende week om. Boosdoener is een hoogtetrog die van over de Atlantische Oceaan richting Europese continent afstevent en volgende week grip op ons weer zal krijgen. Vooral tegen het midden van de week en Hemelvaart krijgt het weer steeds meer herfstachtige trekjes met een goed voelbare  zuidwestenwind, regelmatig regen of buien en ondermaatse temperaturen. 

De maxima glijden vanaf dinsdag geleidelijk aan af naar een povere 15 graden en vaak kijken we aan tegen een grijze hemel. 

Er is evenwel licht aan het einde van de (lange) tunnel. De belangrijkste globale weermodellen houden vast aan een verbetering van het weer vanaf begin juni, de start van de meteorologische zomer. Het kwik zou dan opnieuw de 20 graden grens opzoeken (de normale temperatuur voor de tijd van het jaar) e, het zou dan veelal droog blijven. Maar tot die tijd kunnen de waterreserves nog eventjes worden opgevuld...

maandag 20 mei 2019

Zomer niet vóór einde van de maand

Mei verliep tot nog toe niet echt warm en we hoeven geen zomerse toestanden meer te verwachte tot minstens begin juni. Ons weer wordt immers tot die tijd gedomineerd door noordelijke, en later zuidwestelijke stromingen. Van die kant uit moeten we geen thermische hoogvliegers verwachten.

Vandaag maandag en ook morgen kijken we meestal naar een loodgrijze lucht waaruit soms motregen kan vallen. Met maxima rond 12 tot 14 graden is het niks te warm. In de Kempen is een 18 graden nog wel mogelijk. Woensdag zien we de zon regelmatig en kan het 20 graden worden. Ook donderdag halen we op veel plaatsen 20 graden maar vergroot de kans op een bui al. Dat is zeker het geval naar vrijdag toe.

De vooruitzichten voor het weekend zijn onzeker maar vast staat dat ook dan we geen stralend lenteweer hoeven te verwachten. Ook volgende week zorgt een westcirculatie regelmatig voor regen of buien en komt het kwik meestal niet veel hoger dan een graad of 16.

Er zijn voorzichtige indicaties dat het begin juni de goede kant opgaat...


vrijdag 10 mei 2019

Evolutie naar droog en geleidelijk warmer hogedrukweer

Vannacht en morgen krijgen delen van het land nog te maken met flink wat regen. Vooral over de Ardennen valt veel water. Dit is het gevolg van de doortocht van een venijnig lagedrukgebied dat net onder ons land doorschuift.

Hierna bouwt zich een krachtig hogedrukgebied op over de Britse Eilanden dat begin volgende week doorschuift naar de Noordzee. Het wordt vanaf zondag droog en regelmatig krijgen we de zon te zien. In de loop van de week wordt het elke dag wat warmer. De eerste dagen blijft het kwik nog steken bij zo'n 13 à 14 graden, maar tegen het einde van de week nadert het kwik de grens van 20 graden.

Het lijkt er dus stilaan op dat we vanaf het tweede deel van de maand vertrokken zijn voor een stabiel, veelal droog en zachter weertype met regelmatig mooie zonnige perioden.

vrijdag 26 april 2019

Gevaar op watertekort nog groter dan vorige zomer

Gaan we deze zomer net zoals de voorbije zomers een potentieel probleem kennen met de drinkwatervoorziening? De kans is reëel, vooral als het de komende maanden niet flink regent. Er zou nog zo'n 180 mm regen moeten vallen om het opgebouwde tekort weg te werken. En dat op korte termijn want eens het warm zomerweer zou worden end at voor langere tijd, worden de waterreserves enkel maar meer en meer aangesproken. Om voordien dat tekort grotendeels weg te werken zouden mei en juni nat moeten verlopen en zou er elke maand een slordige 100 mm moeten vallen, grotendeels onder de vorm van actieve regenzones, niet onder de vorm van buien welke te lokaal en te hevig zijn waarbij het regenwater onvoldoende de grond insijpelt.
   
Wanneer we de onderstaande grafiek bekijken, zien we dat tijdens de zomermaanden traditioneel onze waterreserves worden aangeboord en er na de zomer een tekort ontstaat. Dat tekort wordt tijdens het winterhalfjaar normaalgezien weggewerkt omdat het nu eenmaal gemiddeld gezien in de winter meer (gezapig) regent dan in de zomer (in de zomer bestaat een groot deel van de neerslag dan nog eens uit buien dat niet efficiënt is voor de grondinspijpeling). De zomer van 2017 was reeds droog waarbij in de herfst sprake was van een tekort van ca. 150 mm. Gelukkig werd dat de winter erna weggewerkt met een overschot uiteindelijk tot zo'n 80 mm. Desalniettemin werd het een droge lente en vooral zomer en dook het tekort de dieperik in met in de herfst van vorig van maar liefst 350 mm. Dit tekort is afgelopen winter slechts gedeeltelijk weggewerkt met dus actueel nog steeds een tekort van zo'n 180 mm. 

bron: De afspraak/VRT 25/4/2019

Concreet wil dat zeggen dat we de lente en zomer aanvangen met een nog veel grotere handicap dan vorige zomer, dus wanneer het scenario van afgelopen zomer zich herhaalt hebben we een veel groter probleem dan toen.

De kans dat we die extra 180 mm regen krijgen de komende paar maanden is niet zo groot. Daarvoor zou het circulatiepatroon in de atmosfeer boven onze streken drastisch moeten wijzigen en zouden we maanden lang een zonaal regime moeten krijgen waarbij de ene na de andere neerslagzone over onze streken zou moeten trekken. Dat is sowieso de eerst komende 2 weken niet het geval, integendeel. Dit weekend vallen er misschien wel regelmatig buien, maar we spreken dan over een gemiddelde van zo'n 15 mm dat zou vallen. En daarna blijven de neerslaghoeveelheden aan de lage kant, om niet te spreken van een redelijk droge periode dat aanbreekt na komend weekend. Op die manier zal het dus zeker niet lukken en dreigt het actuele tekort eerder te worden aangesterkt in plaats van weggewerkt!

dinsdag 9 april 2019

Late winterprik?

Een storing slentert vandaag nog over ons land en vormt zowat de grens tussen de relatief zachte lucht bezuiden ons land en de veel koudere polaire landlucht benoorden de storing. 

De komende dagen zakt een hogedrukgebied af van de Noorse Zeer richting Scandinavië om daar dan te stagneren en verder aan te zwellen. In het uitgestrekte hogedrukgebied zit een portie koude polaire lucht gevangen welke op het einde van de week in beweging komt en ons land later op woensdag en de dagen daarna bereikt. In vergelijking met vandaag zal het kwik op enige hoogte (850 hPa vlak) bijna 15 graden dalen tegen zaterdag!

Eenzelfde situatie in januari betekende een forse koudegolf. Maar ook nu, in april, zullen we het merken. Woensdagnacht kan het onder de opklaringen afkoelen tot dicht bij het vriespunt in Vlaanderen. Aan de grond vriest het op de meeste plaatsen. Overdag staat er donderdag een schrale noordoostenwind en wordt het amper 10 graden. Wanneer we vrijdag nog dieper in de koude lucht belanden moeten we het stellen met amper 8 graden, een veel te lage temperatuur dat nog eens geaccentueerd wordt door een koude noordoostenwind. Zaterdagochtend vriest het op veel plaatsen licht, absoluut geen goed nieuws voor de fruitbloesems! Zaterdag wordt de koudste dag met maxima niet veel hoger dan 7 graden. Er is bovendien weinig zon en er kan al eens een spatje vallen. In de Ardennen is dat wat smeltende sneeuw. Ook dan staat er nog een kille noordnoordooster. Zondagochtend vriest het alweer licht op diverse plaatsen en moeten we het overdag stellen met zo'n 8 graden. 

Begin volgende week is het ergste voorbij en klimt het kwik weer gestaag om maandag bij zo'n 12 graden, en dinsdag zelfs bij zo'n 16 graden uit te komen. De dagen daarna wordt het zelfs nog warmer en wordt het een graad of 18. Het blijft daarna overwegend droog met af en toe wat zon zodat we op een week tijd van een late winterprikje naar een lenteweer evolueren. De weerspreuk "april doet wat ie wil" is dit jaar in elk geval van toepassing. 

donderdag 28 maart 2019

Vrijdag en zaterdag lenteweer....daarna koel

Een krachtig hogedrukgebied ligt over ons land met als gevolg zo goed als windstil weer. Ingesloten vocht in de onderste luchtlagen zorgt bovendien voor een grijze lucht over Vlaanderen.

Een klein lagedrukgebied op middelbaar niveau is er in geslaagd vannacht de Benelux te bereiken en dat zorgt voor een bizar wolkenbeeld (zie hieronder) waarop boven de zeer lage stratusbewolking, een cyclonale wolkenkruk zichtbaar is.

Vandaag komt de zon er waarschijnlijk maar moeizaam door en blijft het kwik steken bij een graad of 12 à 13. Het is wachten tot wanneer de hogedrukkern verder opschuift naar het oosten en er drogere lucht wordt aangevoerd. Dat is iets voor morgen vrijdag. Dan krijgt de zon de nodige ruimte en kan het kwik meteen zo'n 16 à 17 graden halen. Ook zaterdag lijkt de zon voldoende te schijnen en stijgt het kwik naar 17 à 18 graden.

Zaterdagnacht bereikt een zeer verzwakt koufront ons land waarna we zondag in veel koelere polaire lucht terecht komen. Ondanks de opklaringen wordt het dan niet warmer dan zo'n 12 graden. Ook volgende week blijven we meestal vertoeven in polaire lucht met maxima rond 11 à 12 graden. 's Nachts kan het zelfs soms lokaal licht vriezen, zeker aan de grond. Op het einde van volgende week zou het geleidelijk wat zachter kunnen worden al is de onzekerheid groot.


maandag 18 maart 2019

Droge periode breekt (opnieuw) aan

Na een wisselvallige periode lijkt zich opnieuw een droge en zachtere episode aan te bieden waar hogedrukgebieden met de scepter zwaaien.

Vandaag zijn nog enkele buien mogelijk, al is het op de meeste plaatsen vandaag reeds een droge dag met steeds meer zon. Morgen dinsdag  krijgen we vrij veel wolken aan de noordflank van een langgerekte anticycloon. 

Tijdens het tweede deel van de week warmt de lucht verder op en zeker naar vrijdag toe zouden we brede opklaringen moeten kunnen binnen halen. Vrijdag lijkt dan ook nog eens een onvervalste lentedag te worden met maxima rond 17 à 18 graden. 

In de loop van zaterdag trekt een zwakke storing door het land (waaruit nauwelijks regen valt)  waarachter een nieuw hogedrukgebied de wacht overneemt. De aangevoerde lucht is dan evenwel opnieuw polair van oorsprong waardoor het kwik een stap achteruit zet met maxima zaterdag nog van een graad of 13 en zondag zo'n 11 graden. In de loop van volgende week zou de luchtdruk altijd hoog blijven en met wat geluk blijven storingen uit de buurt. Met een zuidwestelijke stroming klimt het kwik traag maar zeker opnieuw richting een graad of 15. Er zijn indicaties dat het kwik uiteindelijk hoger kan uitkomen, veel zal afhangen van de exacte positie van de blockings in de hoogte en bijhorende positie van het hogedrukgebied aan de grond. 


vrijdag 15 februari 2019

Lenteweer in februari...samenloop van omstandigheden

In Ukkel werd de maximumtemperatuur vandaag afgeklokt op een respectabele 18 graden (de officiële waarde weten we morgen pas). Wanneer we de weerkaart van vanmorgen hiernaast bekijken, zien we meteen de weldoener: een krachtig en uitgestrekt hogedrukgebied met kern boven de Alpen. Storingen worden ver weg gehouden en wij hebben te maken met een zuidelijke tot zuidoostelijke stroming. 

Doordat de situatie al een paard dagen zo is, heeft de aangevoerde luchtmassa tijd gehad uit te drogen. We hebben te maken met temperaturen in de namiddag rond 16 graden, terwijl de dauwpunttemperatuur erg laag is: rond het vriespunt! Hoe verder beide temperaturen uit elkaar liggen, hoe droger de lucht is. de lucht is m.a.w erg droog. In relatieve vochtigheid uitgedrukt: deze bedraagt ca. 30%. Hoe droger een luchtmassa is, hoe sneller deze opwarmt maar ook afkoelt. Kijken we maar naar onderstaand temperatuurgrafiek van verschillende meetstations in en om Gent. Vooral buiten de grootstad is dat effect goed te zien (zwarte grafiek, station Melle). Het valt op hoe snel het kwik in de late namiddag pijlsnel naar beneden duikt wanneer de zon laag aan de hemel komt. Eens de zon weer voldoende hoog komt deze ochtend, schiet het kwik opnieuw pijlsnel naar omhoog. Dit is typisch een fenomeen van een aride continentale (en dus droge) luchtmassa. Een gelijkaardig temperatuurverloop zien we in de woestijnen en in savannegebieden. 


Een bijkomende reden waarom het zo warm wordt dezer dagen, is dat de aangevoerde lucht gewoon ook erg warm is in de hoogte. Wanneer we de gebruikelijke referentiehoogte nemen van ca. 1500m (het 850 hPa vlak in vakjargon), dan zien we een temperatuur van maar liefst 10 graden op die hoogte (zie 850 hPa kaart model GFS hiernaast).

Het is nergens in West-Europa zo warm in de hoogte als bij ons, en bovendien bereikte deze bel van warme lucht ons net op het moment dat de zon zijn invloed het meest kon doen gelden, nl. deze namiddag.

Een bijkomend fenomeen is wat we noemen subsidentie aan de lijzijde van heuvelgebied of gebergte. Dezer dagen staat er een zuidoostelijke stroming en wordt de lucht dus over het Ardens reliëf omhooggestuwd om terug te zakken aan de achterzijde (de lijzijde). In dit geval dus in een gebied ten noorden van de Ardennen. Onderweg wordt een portie van de warme lucht in de hoogte meegepikt waardoor deze in de onderste luchtlagen terecht komt. Dit zorgt in die gebieden voor een extra paar graden. In die gebieden zien we dan ook de hoogste maxima vandaag (16-17gr) (zie kaart van 15 uur lokale tijd deze namiddag). Uiteraard speelt het feit mee dat de zonne-instraling vandaag 100% is (zelfs geen hoge bewolking).


De komende dagen wordt de aangevoerde lucht een fractie koeler (zie temperatuurgrafiek op 850 hPa (bovenste grafiek) van het GFS model. Morgen komt de T850 uit op zo'n 8 graden en zondag op zo'n 7-8 graden. De maxima zullen dan ook iets lager uitvallen dan vandaag in het weekend al blijft het met 13 à 14 graden nog erg zacht voor deze tijd van het jaar en schijnt de zon nog zeer uitbundig (al zijn er i.t.t vandaag wat meer hoge wolkensluiers). 


Vooral op dinsdag en woensdag zien we een knik in de grafiek en wordt het wat frisser met meer wolken en misschien lokaal een bui, maar daarna lijkt het weer zich te herstellen en lijkt het kwik opnieuw de 15 graden te gaan opzoeken...



dinsdag 12 februari 2019

Zonnig en zeer zacht weer; lange droge periode

De weermodellen bevestigen de eerdere prognose dat we aan de voordeur staan van een mooie, zonnige periode waar het lentegevoel nooit veraf zal zijn.

Morgen woensdag reeds wordt het snel vrij zonnig vanaf het zuiden met maxima die stijgen naar zo'n 10 graden. Tot en met maandag aanstaande blijft het vervolgens zeer zonnig met soms nauwelijks een wolkje aan de lucht bij maxima die stijgen tot zo'n 13 à 14 graden. In de Kempen is een lokale 15 graden niet uitgesloten, zeker op vrijdag. 

Vrijdag lijkt in het algemeen de mooiste en warmste dag van de week te worden met niks dan zon en meestal maar een zwak briesje. Er staat nooit al te veel wind zodat het lentegevoel wordt versterkt. De temperatuurcurve vertoont echter een sterke zaagtandvorm, wat wil zeggen dat het 's morgens nog fris zal zijn en ook 's avonds het snel zal afkoelen. Het is 's nachts dan ook niet warmer dan een graad of 2 tot 3. Het is tenslotte ook pas midden februari en eens de zon verdwijnt, koelt de atmosfeer razendsnel af.

Het lijkt er op dat tegen volgende week dinsdag en woensdag, er even meer bewolking komt opzetten, al blijft het waarschijnlijk droog. Daarna lijkt zich een herstel in te zetten van het zonnige en zachte weer. Deze tendens is in diverse globale weermodellen te zien en dus is de kans niet te onderschatten. Het zou met andere woorden zomaar eens kunnen dat het de komende twee weken droog blijft.

maandag 11 februari 2019

Lenteweer op komst!

Na een wisselvallige episode worden de kaarten volledig opnieuw geschud. Een krachtig hogedrukgebied gaat zich immers moeien met ons weerbeeld. De eerste dagen ontwikkelt een hogedrukgebied over Frankrijk zich en deze kern schuift later deze week op naar Centraal- en later Oost-Europa. Daardoor komt een stuw op gang van zachte lucht uit het zuiden, die bovendien zeer droog wordt. Naar vrijdag en komend weekend toe wordt de zuidelijke stuw nog versterkt waardoor de zon overuren zal maken. De komende 10 dagen zal het meer dan waarschijnlijk ook droog blijven.

De eerst komende dagen wordt het overdag nog zo'n 7 à 8 graden en ontstaat er vooral na de middag stapelbewolking. Vanaf donderdag zien we dat het allemaal zachter wordt met maxima vlot boven 10 graden en bijna niks dan zon. Het kan donderdag lokaal 12 tot 13 graden worden en bij een wind die slechts zwak waait wordt het lentegevoel aangewakkerd. Ook vrijdag is het puur lenteweer bij 13 graden en niks dan zon. Tijdens het weekend wordt het lenteweer verdergezet bij maxima rond 12 à 13 graden en nauwelijks een wolkje aan de lucht. 


zondag 3 februari 2019

15 graden in zicht?

Het is nog ver, maar de globale weermodellen tonen op termijn een aanvoer van subtropische zeelucht over onze streken. Dit onder invloed van een uitzakkende  koude poel in de hoogte over de westelijke Atlantische Oceaan. Als reactie recht zich een rug op over de oostelijke Atlantische Oceaan tegen 10/11 februari met  als resultaat advectie van zeer zachte zeelucht tot over West-Europa. Het weermodel GFS laat het kwik op 850 hPa vlot stijgen richting 5-8 graden. Dit moet resulteren in maxima in de buurt van 13-14 graden en wie weet zit er een verdwaalde 15 graden tussen. 

Het moet gezegd dat het weermodel waarvan sprake optimistisch is en de andere modellen (en het ensemble van GFS) eveneens een zacht regime voorspellen, met evenwel maxima in de buurt van 10-12 graden. Ook het Europese model toont zich iets meer bescheiden al laat ook dit model oplossingen zien die voorzichtig tippen aan de grens van 15 graden naar het midden van de maand.

In het zuiden van Spanje wordt het lente in dergelijke optimistische configuratie met maxima boven 20 graden. De winter mogen we uiteraard allesbehalve afschrijven, maar het is duidelijk dat de lente traag maar zeker ontwaakt over het zuiden van Europa...

vrijdag 1 februari 2019

Einde winterweer nabij...zacht weer op komst.

Aan het relatief koele weer, inclusief sneeuw, komt stilaan een einde. Vannacht en morgen zaterdag kan de neerslag nog winters zijn, vooral in de Ardennen de Kempen, maar vanaf volgende week schakelen we over op een zuidwestelijke stroming met aanvoer van zachte tot zeer zachte lucht.


In vakjargon spreken we van een opgang komende westcirculatie over de Oceaan en West-Europa waarbij storingen op geregelde tijdstippen ons land aandoen. 

In concreto verschuift de Canadese troposferische vortex (die voor zeer koud weer zorgt in delen van de VS) de komende dagen in verzwakte vorm richting Oceaan waardoor de westcirculatie wordt gehangmaakt. De aangevoerde lucht wordt meer en meer subtropisch van oorsprong over West-Europa en van nachtvorst is in Vlaanderen dan ook geen sprake meer vanaf dinsdag. Overdag klimt het kwik richting een graad of 8 met soms uitschieters tot 10 graden. De wind zal daarbij steeds goed voelbaar zijn en soms kan er vrij veel regen vallen, wat goed is voor de uitgeputte watervoorraden in de grond. 

Het ziet er naar uit dat de winter niet meer terug komt voor minstens midden februari. 

donderdag 31 januari 2019

Opnieuw sneeuw vannacht

Vannacht trekt er een nieuwe sneeuwzone over het land. Rond 22h vanavond bereikt een occlusie de Franse grens, nog voor middernacht bereikt de sneeuw de lijn Gent-Brussel-Luik en tegen 2h is Nederland aan de buurt. De intensiteit is niet rampzalig groot: 1 à 2 cm/h. Uiteindelijk kan er op veel plaatsen zo'n 3 à 4 cm sneeuw  verse sneeuw vallen. 

Na doortocht van de storing komen we terecht in zachtere lucht al kan het op veel plaatsen duren tot de voormiddag, alvorens het goed en wel begint te dooien. Zeker in het westen van het West- en Oost-Vlaanderen en deels Antwerpen, lijkt de koude lucht het meest aanwezig te zijn en kan de sneeuw het langs standhouden. Maar ook in de driehoek Gent-Antwerpen-Brussel kan de sneeuw de spits nog overleven.

Wordt het een dramatische ochtendspits? Ik vermoed van niet. Velen houden tegenwoordig rekening met sneeuwverwachtingen, bovendien is op een vrijdag traditioneel rustiger op de weg en tenslotte gaat het op een gezapig relatief lichte sneeuwintensiteit waar strooidiensten goed weg mee kunnen.

Neemt niet weg dat secundaire wegen, fietspaden, voetpaden etc. er morgen opnieuw gevaarlijk glad zullen bijliggen.

maandag 28 januari 2019

Opnieuw sneeuw op komst in Vlaanderen

De winter kabbelt rustig door. Aan de westflank van een depressie over het noorden van Duitsland worden talrijke buien over ons land gestuurd. In de Ardennen valt hierbij sneeuw en over de Hoge Venen zelfs veel sneeuw; er kan daar tegen vanavond zo'n 20 cm liggen.

Voor Vlaanderen is het vooral uitkijken naar dinsdagnacht en woensdag. Een kleine Franse depressie trekt net onder ons door waardoor wij in de koude lucht blijven zitten. De bijhorende neerslag echter zal ons bereiken en dit zal grotendeels onder de vorm van sneeuw zijn. Bezuiden Samber en Maas kan 5 tot lokaal 10 cm sneeuw vallen, in Vlaanderen 1 à 3 cm in het westen en centrum van het land, 2 tot lokaal 5 over het oosten. In Laag- en Midden-België zal het in de namiddag dooien waardoor het sneeuwdekje het alweer lastig zal krijgen.

De sneeuwlaag in de Hoge Venen (er ligt daar nu opnieuw zo'n 10 cm sneeuw) zal verder aandikken de komende dagen richting 25 à 30 cm. Vooral op vrijdag dooit het ook daar licht maar naar het weekend toe lijkt het daar alweer licht te blijven vriezen. Met andere woorden, vanaf morgen is wintersport daar perfect mogelijk en dat zou wel eens tot na het weekend het geval kunnen zijn.

zaterdag 26 januari 2019

Kil kwakkelweer

Vandaag bevinden we ons in een brede warme sector waarin zeer zachte subtropische zeelucht wordt aangevoerd en het kwik oploopt naar zo'n 9 graden. Vannacht trekt een koufront door waarachter opnieuw subpolaire lucht wordt aangevoerd in een zogenaamde valse warme sectort. Het wordt een natte zondag met regen en buien. Naar de avond toe gaat de wind ook pieken met storm op zee en heel even rukwinden tot zo'n 80 km/h en aan zee tot zo'n 90 km/h. Polaire lucht bereikt ons dan in de loop van zondagavond/nacht na de doortocht van een backbent occlusie. 

De neerslag gaat in de Ardennen dan over ins sneeuw en ook dieper landinwaarts kan er in Midden-België smeltende sneeuw vallen. Tegen maandagochtend kan er over de Hoge Venen een verse sneeuwlaag van zo'n 10 cm gevormd worden. In de loop van maandag dikt de sneeuwlaag verder aan door sneeuwbuien. Vooral over de oostelijke landshelft vallen er regelmatig winterse buien.

Ook de dagen nadien valt er regelmatig sneeuw in de Ardennen en in de loop van de week kan het sneeuwdek over de Hoge Venen verder aandikken tot zo'n 30 cm als de weermodellen het juist hebben. In Vlaanderen valt er eveneens regelmatig neerslag, al dan niet onder de vorm van buien. Het gaat om regen, maar vaak ook om smeltende sneeuw en 's nachts kan er eventueel sneeuw vallen die (tijdelijk) blijft liggen. 

In het tweede deel van de week wordt het opnieuw zachter maar het blijft ook dan wisselvallig met regelmatig regen. De straalstroom bevindt zich evenwel gans de week doorgaans bezuiden van onze contreien waardoor we ons gans de week aan de koude kant van het polaire front bevinden en van echt zacht weer geen sprake kan zijn... Kil kwakkelweer dus.

maandag 21 januari 2019

Sneeuwchaos?

Als we de media mogen geloven staan we morgen met zijn allen stil en ligt België op zijn gat.

Wat staat er nu echt op til? Wel, in concreto zal het vannacht nog eens vriezen en ook morgenochtend vriest het nog vrijwel overal. In de ochtend bereikt een vrij smal koufront de kuststreek waar het rond 7 uur kan beginnen sneeuwen. De sneeuw bereikt de drukke driehoek Antwerpen-Gent-Brussel tegen een uur of 9. Dus net na de ochtendspits, wat niet onbelangrijk is. Het zal een paar uur sneeuwen uit het sneeuwfront al is het veelal lichte sneeuwval. Uiteindelijk kan er op veel plaatsen enkele centimeter sneeuw vallen. Dat gaat meestal over zo'n 2 à 3 cm maar lokaal kan dat iets meer zijn. Geen grote hoeveelheden dus maar wetende dat alles blijft liggen in eerste instantie kan dat voor de nodige overlast zorgen, zeker op de secundaire en weinig bereden wegen.

In de namiddag gaat het licht dooien in het westen van het land en zal de sneeuw er deels smelten. De dauwpunten zijn evenwel slechts licht positief zodat niet alles waarschijnlijk zal wegsmelten. In het centrum en oostelijke deel van het land blijven de maxima evenwel rond het vriespunt schommelen en is er van smelten weinig sprake.

Tijdens de avondspits lijkt het erop dat de sneeuw over het oosten van het land is aangekomen en dus blijven de belangrijkste verkeersassen grotendeels gevrijwaard van sneeuwval op dat moment. De secundaire wegen zullen deels uiteraard nog met sneeuw bedekt zijn.

Het is nog even uitkijken naar een buiengebied dat dinsdagnacht onze kant opkomt. Bereikt deze zone ons land, dan kan het dinsdagnacht een woensdagochtend opnieuw sneeuwen in ons land, maar de modellen laten geen eenduidig beeld zien hierover en sommige late de buien over Frankrijk trekken. ALS deze buien ons land wél bereiken, kan dat voor meer overlast zorgen dan de sneeuw van morgen overdag!

vrijdag 18 januari 2019

Schaatsen uit het vet? Weerkaart analyse...

De weerkaarten zijn de laatste dagen best spannend te noemen. Een hogedrukblokkade in de hoogte werpt zich volgende week op ten westen van de Britse Eilanden en tegelijk zakt een hoogtelaag (cutoff low) via West-Europa naar de Middellandse Zee. Aan de grond is er bijgevolg sprake van belangrijke drukstijgingen over Scandinavië terwijl een vrij diep lagedrukgebied zich nestelt over het Middellandse Zeebekken. Hieronder volgt een beknopte bespreking van de evolutie volgens het Europese weermodel ECMWF.

Begin volgende week zie we de eerste tekenen van opbouw rug 500 hPa over de Oceaan, terwijl een hoogtelaag van IJsland begint af te zakken richting Britse Eilanden. Verbonden aan deze afzakkende hoogtedepressie is een neerslagzone verbonden die later op dinsdag ons land kan bereiken met kans op (smeltende) sneeuw.


Tegen donderdag is de hoogtedepressie (cutoff low) aangekomen over het westen van de Middellandse Zee en stagneert daar en diept verder uit. De rug over de oceaan recht zich verder op en vormt een blokkade. Door de advectie van warme lucht in de hoogte zien we de druk stijgen over de Noorse Zee.


Vrijdag reikt de rug tot Lapland en de druk over Scandinavië bouwt verder op (High). De depressie over de Middellandse Zee schuift wat op naar het oosten maar blijft diep (ca. 985 hPa). Tussen beide drukgebieden staat een vrij krachtige oostnoordoostelijke stroming met aanvoer van Continentaal Polaire Lucht (cPl). Motor van dit alles alles is duidelijk de uitgestrekte depressie boven de Middellandse Zee. We kunnen spreken van transportkou.


Zaterdag verandert er weinig, al zien we de rug afbrokkelen aan de westflank (bezuiden IJsland). Voor de Benelux heeft dit nog totaal geen invloed en stroomt er nog steeds koude landlucht binnen, aangevoerd door de uitgestrekte depressie over de Middellandse Zee.


In de hoogte kalvert de blokkade verder af, maar op grondniveau zien we nog steeds een hogedrukgordel met as ten noorden van de Lage Landen. De druk daalt wel in de kern. Er wordt nog steeds transportkou aangevoerd al zit een deel van de kou intussen ook gevangen over West-Europa.


De blokkade is begin volgende week van de weerkaarten verdwenen en de luchtdruk daalt verder ten noorden van ons land. Van een diep lagedrukgebied is intussen eveneens geen sprake meer over de Middellandse Zee. De transportkou stagneert maar blijft over onze streken aanwezig. Een duidelijke aanval van zachte zeelucht van over de Oceaan blijft uit.


Op 850 hPa zien we de transportkou ook goed op gang komen. Op donderdag zit de koude lucht in de hoogte nog ver weg. 


Door toedoen van de drukopbouw over Scandinavië zien we deze koude lucht in beweging komen.


Tegen zaterdag bereikt deze koude luchtmassa de Benelux.


Op zondag zitten we stevig ingevangen in de koude lucht uit het noordoosten.


Ondanks de stagnerende advectie van de koude lucht hebben we over onze contreien nog steeds koude bovenluchte (ca. -15gr op 850 hPa). Echt zachte lucht zit nog ver weg over de Atlantische Oceaan.


Wat dit alles betekent voor ons weer concreet? Zaterdag is het deels bewolkt maar waarschijnlijk droog. Het kwik blijft steken bij een graad of 3. Zondag eerst deels bewolkt maar in de loop van de dag wordt het zonnig. Ondanks de zon wordt het niet warmer dan 2 graden. Maandag verandert er weinig en is het veelal zonnig bij een graad of 3. Dinsdag bereikt een neerslagzone ons land, horende bij het bovengenoemde uitzakkend cutoff low, en kan en (smeltende) sneeuw vallen. het is dan veelal bewolkt. Ook woensdag is het veelal grijs maar het wordt dan droog. Het kwik haalt met moeite een graad of 2. Vanaf donderdag bereiken ons af en toe wolkenvelden afkomstig van de depressie over de Middellandse Zee maar het zou grotendeels droog moeten blijven al kan er af en toe luchte sneeuw vallen uit het soms dikke wolkendek. De wind waait dan matig uit het noordoosten en overdag blijft het licht vriezen. Mede door de wind zal het onaangenaam toeven zijn buiten. Ook tijdens het komende weekend blijft het kwik overdag het vriespunt opzoeken.

De nachten worden eveneens koud. De eerstkomende nachten dalen de minima naar een graad of -5 à -6 in Vlaanderen. Naar dinsdag en woensdag toe wordt het 's nachts iets zachter door de bewolking maar ook dan hebben we te maken met algemene nachtvorst. De rest van volgende week kan het 's nachts opnieuw stevig vriezen met minima steeds in de buurt van -6 graden.

We staan dus aan het begin van een winterse episode zonder evenwel extreme toestanden aangaande sneeuw of kou. Het is ook maar de vraag hoelang deze winterse periode zal stand houden. Er zijn signalen dat het na komend weekend opnieuw wat zachter wordt. Een echt significante opwarming lijkt geen enkel geraadpleegd globaal weermodel evenwel te berekenen, zodat de kansen op een verlenging gaaf blijven.

dinsdag 15 januari 2019

Is de Beer straks los, of wordt het toch maar een welpje?


Wordt het nog winter? Geen idee, maar de kaarten laten toch steeds koudere kaarten zien op termijn. Hoofdreden is de sputterende straalstroom (en de achterliggende troposferische polaire vortex) en het feit dat het polaire front geleidelijk steeds meer zuidwaarts zakt. Over het algemeen komen we dus dieper in de koudere lucht terecht, of beter gezegd, de zachte oceaanlucht bereikt ons niet of nauwelijks meer na doortocht van het koufront  dat morgenavond over ons land trekt en deel uitmaakt van het polaire front. Met andere woorden: woensdagnacht maken we de kanteling mee naar een ander weerregime

Bovendien laat het Europees weermodel volgende week significante hogedrukopbouw zien benoorden de Lage Landen in combinatie met een lagedrukzone boven Zuid-Europa en de Middellandse Zee. In de hoogte is tevens sprake van een aanvankelijk geblokkeerde situatie. 

Alles samen toch kansen voor een beduidend kouder weerbeeld met algemene (soms matige) nachtvorst en overdag volgende week maxima die schommelen rond een graad of +3 en later op de week amper positief zouden worden.

Deze tendens moet bevestigd worden de komende dagen maar de kansen op een beduidend kouder weerbeeld zijn vrij groot. Details geven is nog onzinnig, ook als het om sneeuwkansen gaat...


woensdag 9 januari 2019

Daar is hij weer, de polar vortex (en het gezever er rond).

Met bovenstaand artikel (8/1) poogt De Standaard lezers te winnen over een intussen gehypet fenomeen als de Polaire Vortex (Polar Vortex). Meer info over deze PV op een eerdere blog van mij.

Kort samengevat komt het erop neer dat er in de winterperiode over de noordpool een lagedrukgebied ontstaat erg hoog in de atmosfeer (op een paar tientallen kilometer hoogte, ver boven waar het 'gewone' weer en de wolken zich bevinden). Op deze hoogte in de stratosfeer is het dan erg koud, rond zo'n -80 graden. Omheen deze depressie waait er een cyclonale wind, van west naar oost. Vandaar de aanduiding 'vortex' of wervelwind.

Bijna elk jaar hapert deze motor door invloeden vanuit de troposfeer (waar 'het weer' zich afspeelt) en warmt deze depressie plots snel op, tot wel 50 graden op enkele dagen tijd! Men spreekt dan van een Sudden Stratospheric Warming (SSW). Dit kan ervoor zorgen dat deze vortex aan de wandel gaat en het poolgebied verlaat of zelfs in twee delen breekt. Over de noordpool stijgt daardoor de luchtdruk en is er in plaats van een lagedrukgebied, uiteindelijk sprake van een hogedrukgebied. Gevolg is dat de westenwind gaat liggen of zelfs omkeert een een oostenwind wordt.

Net zoals er een invloed is van de gebeurtenissen in de troposfeer richting stratosfeer (en PV), is er ook nog een (onduidelijke) invloed van de stratosfeer richting troposfeer. Met andere woorden, het gedrag van de PV zou een invloed hebben op de circulatie die ons weer bepaalt. Zo zou een stilvallende PV kunnen zorgen dat de gewone straalstroom ook verzwakt en kan gaan slingeren. Dit vergroot op zijn beurt de kans op blokkades in de atmosfeer en de kansen op winterweer. Een 1 op 1 verband is er echter niet.

Bovendien staat niet elke verzwakkende straalstroomsituatie garant voor winterweer bij ons, het hangt er immers sterk van af waar de blokkades ontstaan. Bovendien blijkt dat er bijna elk jaar wel een SSW plaatsvind en uiteraard kennen wij helemaal niet elk jaar een periode met winterse toestanden.

Het mag duidelijk zijn dat het PV fenomeen sterk overroepen wordt en vooral nog de gevolgen voor ons weer.

Dit gezegd zijnde komen de berichten van deze PV niet zomaar in de media. Er is immers sinds de laatste decade van van december een SSW aan de gang die tot op vandaag gehandhaafd blijft. Intussen is de PV in twee gesplitst en is er sprake van een oostelijke wind rondom de noordpool op zeer grote hoogte. Dit is dus al enkele weken aan de hand en men zou kunnen verwachten dat langzamerhand er een invloed zal te zien zijn naar beneden toe, richting troposfeer. Onderstaande kaarten geven de actuele toestand van de PV  waaruit duidelijk blijkt dat de PV is twee gebroken is met een kern boven Centraal-Europa en de andere kern boven Canada.

 Omheen de PV stroomt de lucht vandaag in wijzerzin, normaal is dat in de winter tegenwijzerzin 

 De PV is in 2 stukken gebroken met een kern boven Centraal-Europa en de andere kern boven Canada. Boven de pool is er sprake van een hogedrukgebied. De gele kleur geeft een warm gebied aan boven Siberië op grote hoogte, de koude zone (met temperaturen onder -50 graden) is verschoven weg van de noordpool).

In de 3de decade van december is de wind omheen de PV snel beginnen afnemen en rond de jaarwisseling is deze van richting omgekeerd. De rode kleur in de grafiek geeft de verwachting aan voor de komende dagen waarbij niet meteen een sterk herstel te zien is van de PV.


En wat laten de modellen zien op middellange termijn? Wel, zowel het Amerikaanse als het Europese globale weermodel laten een voorzichtige afkoeling zien naar de laatste decade van de maand. Of op zijn minst is er in beide modellen geen sprake van een doorzettende westelijke stroming (hieronder is het ensemble weergegeven van het Europese ECMWF model). Maar het is erg voorbarig daaraan een aanzet tot winters weer te koppelen en het is al helemaal niet gegrond deze evolutie te linken met gesplitste PV!