zondag 23 januari 2011

Weerkaartbespreking op zondag

Zelden waren de weerkaarten zo saai als de afgelopen week, met een standvastig hogedrukgebied op alle niveaus west van West-Europa. Hierdoor wordt reeds dagen onverminderd vochtige en koele Noordzeelucht naar onze streken aangevoerd met veel gemiezer, nauwelijks zon en onaangename temperaturen.

Op de hoogtekaart heeft de configuratie veel weg van een 'high-over-low' blocking en deze blokkade blijft nog wel een tijde gehandhaafd over de oceaan. Nieuwe advectie van warme lucht in de hoogte langs de hoogterug doe de hogedrukcel reactiveren waardoor de kern tegen het midden van de week wat noordelijke komt te liggen en even wat verder westwaarts opschuift. Hierdoor ziet een hoogtetrog kan langsheen de oostflank van de blokkade naar het zuiden af te zakken en tegen laat dinsdag en woensdag ons land aan te doen met dan ook doortocht van een wat actiever neerslagsysteem (en waarschijnlijk enkele cm verse sneeuw in de Ardennen).

Hierna zien we een snel herstel van de high-over-low blokkade waarbij de eerder genoemde doorgetrokken trog dienst gaat doen als cyclonale helft van de blokkade. De anticyclonale helft situeert zich ergens ter hoogte van Schotland. Wat het resulterende grondhoog betreft is enige onzekerheid een feit. In eerste instantie lijkt de hogedruk zich zowel bij GFS als bij ECMWF uit te breiden tot over het continent met een verre uitloper richting Rusland. Wij komen dan tijdens het tweede deel van de week terecht in een afgescheurde portie koude landlucht (deels dus transportkou). Deze configuratie lijkt naar het weekend toe echter niet echt standvastig te zijn door nieuwe hogedrukimpulsen over de oceaan. In eerste instantie lijkt het nog wel koud te blijven tgv de stagnerende kou in het hogedrukgebied bij ons. Op termijn lijkt een krachtige impuls van winterweer niet echt aan de orde.

Anderzijds dien ik, net zoals de afgelopen weken, wederom te herhalen dat een optrekkende zonale stroming over de oceaan en onze streken allerminst waarschijnlijk lijkt. Het wordt dus naar mijn inzien opnieuw een 'verloren' week zonder veel karakter en vrij lage temperaturen.

En zo naderen we stilaan februari, een maand waar het nog erg kan winteren, maar waarbij het steeds moeilijker wordt een lange standvastige winterperiode vast te houden....misschien hebben we vrijwel alles al gehad in december, zou zomaar kunnen...

zondag 16 januari 2011

Weerkaartbespreking op zondag

Terug naar af, dat is zeker wat we betreft de temperaturen zullen meemaken de komende week. Kan ook niet anders want de voorbije dagen vlogen de 10+ rond onze oren met de climax vandaag waarbij het zonnige weer en de 13° bij momenten een vleugje lente in zich had...

Oorzaak was, hoe kan het ook anders, een zuidwestelijke stroming op alle niveaus, op hang gebracht door een rug van hogedruk over het Europese continent. Storingen bevinden zich over de Britse Eilanden en zullen ons land morgen maandag aandoen. Daarachter bevindt zich een hoogtetrog welke ons dinsdag bereikt en in de koelere licht onstabiele luchtmassa voor enkele buien zal zorgen. Lang zal dit echter niet duren want nieuwe positieve drukimpulsen zijn dan al zichtbaar west van deze trog en aan de grond vertaalt zich dat dan naar de opbouw van een hogedrukgebied in onze omgeving. Rondom dit opbouwend systeem wordt nog wat koude lucht meegetrokken naar het zuiden en deze komt daarna stationair gevangen te zitten in deze anticyclonale cel. De kern van de hogedruk blijft meestal ten westen van ons land en in de winter weten we wat dit betekend: gevaar voor veel lage bewolking vanaf de Noordzee.

Het lijkt me dus niet echt een boeiende week te gaan worden, waarbij de temperatuur ook nog eens zakt naar de normale temperaturen van zo'n 3 graden overdag. Het zal een beetje afhangen hoe ver de kern van hogedruk zich naar het westen ophoudt en hoe hardnekkig de bewolking zal zijn...maar deze week zal hoe dan ook de geschiedenisboeken niet halen vrees ik...

woensdag 12 januari 2011

problemen wateroverlast ook in Vlaanderen reëel

Terwijl alle ogen gericht zijn op Australië, mogen we niet vergeten dat ook hier de hemesluizen open staan en dat de waterlopen verzadigd zijn. Het was reeds aangehaald door de bevoegde instanties in november: de kans op nieuwe wateroverlast zou deze winter sneller voorkomen door anders. We mogen niet vergeten dat na de wateroverlast van november vorig jaar, het meteen is beginnen vriezen en sneeuwen en de grond nooit echt kon uitdrogen, wel integendeel.

Daarbij komt de regen die vandaag valt en de regen welke ook de komende 48 uur nog verwacht wordt. Vannacht en morgen kan nog eens zo'n 20 mm gemiddeld vallen. Een blik op de niveaus van de waterlopen leert dat diverse punten hun kritische niveau alweer hebben bereikt dus alles wat nog valt is te veel. Maw, ik hou rekening met regionale problemen, zowel in Vlaanderen als in Wallonië...

Wateroverlast Australië

Het uiterste oosten van Australië wordt geteisterd door zware overstromingen. Erg gek moeten we dit niet vinden wanneer we de gevallen neerslag bekijken van de afgelopen weken. Nemen we de waarnemingen van Brisbane, dan blijkt dat er sinds midden december zo'n 500 mm te veel aan regen is gevallen. Sinds 11 november vorig jaar viel daar maar liefst bijna 700 mm regen. Op verschillende dagen viel dar de afgelopen dagen meer dan 100 mm! Dat blijkt dus uiteindelijk fataal te zijn geweest voor deze regio.

Probleem vormt vooral Lake Wiveshoe net west van Brisbane. Dit afgedamd meer voert het water uiteindelijk via de kronkelende Brisbane rivier richting Brisbane zelf aan de oostkust de zee in. Een daarmee loopt het dus nu danig mis. Maar in het bergachtige oosten van het continent komen nog tal van andere zijstromen uit op deze Brisbane en ook deze zijn uiteraard allemaal gezwollen.


maandag 10 januari 2011

Weerkaartbespreking op zondag

Deze week staat in het kader van een westcirculatie waarbij vanaf morgen verschillende regenzones over ons land zullen trekken. Morgen dinsdag is het nog even testen met een oude occlusie welke doortrekt maar intussen afzwakt. De neerslag kan zelfs nog wat winters van karakter zijn. Vanaf woensdag komt een warmfront aan de beurt en daarmee zijn we vertrokken voor enkele dagen opnieuw zeer zacht weer waarbij dubbele cijfers worden gerold overdag.

De stroming is zuidwestelijk, onder toedoen van altijd hoge druk over het Middellands Zeegebied. Daardoor is het nog niet echt een puur zonale configuratie met stormkernen en zo. Nee, we komen daarentegen donderdag en vrijdag in een brede warme sector waarbij het polaire front ook op donderdag blijft slepen over ons land en vrij regenachtig weer geeft.

Het duurt tot zondag wanneer we voorbij het polaire front terecht komen in subpolaire zeelucht met dan ook een temperatuursdaling van meerdere graden. Maar ook dan kunnen we niet echt spreken van koud weer want de stroming op de oceaan en over West-Europa blijft redelijk mobiel.

vrijdag 7 januari 2011

overstromingen

Ik had het er nog over in één van mijn vorige bijdragen, dat wateroverlast na de sneeuw wel eens het volgende probleem zou zijn waar we moesten rekening mee houden en intussen is deze vrees werkelijkheid geworden...

Vele tientallen cm sneeuw, dat is er wat er gevallen is in de Ardennen en daarbuiten, en deze sneeuw is door de aarzelende dooi de afgelopen 2 week nauwelijks gaan smelten. Als men weet dat 1 cm sneeuw 'ongeveer' overeen komt met 1 mm water, dan kan men makkelijk inzien dat een sneeuwlaag van 40 cm dat plots smelt, zoals nu, overeen komt met een neerslag hoeveelheid van ongeveer 40 mm.

Daarbij komt nu helaas ook nog eens bij dat actieve regenzones ons land zijn binnengevallen en nog eens voor extra 10tallen mm water hebben gezorgd. Samen met het smeltwater moet ook dit water uiteraard via de stromen worden afgevoerd richting zee, en het hoeft ons geenszins te verwonderen dat dit opnieuw te veel water is op te korte tijd.

De gevolgen laten zich sinds gisteren zien door de stijgende niveau's in de stromen, en op veel plaatsen zijn intussen de waarschuwings niveau's bereikt. In het grootste deel van Wallonië is de situatie intussen alarmerend en met de nieuwe regen die ons land binennkomt lijkt dit voorlopig niet te verbeteren...De media meldt intussen al 3 dodelijke slachtoffers door de wateroverlast...

dinsdag 4 januari 2011

terugblik op wintermaand december

Na een maand vol kommer en kwel lijkt het me opportuun even kort terug te blikken op de maand december...

Reeds eind november vliegen we er meteen in met temperaturen die 's nachts steeds dieper wegzakken. Meteen is de eerste officiële koudegolf van de winter 2010-2011 geboren. Een koudegolf is een periode waarbij het kwik gedurende minstens 5 nachten niet meer boven nul komt en waarbij ook de maxima gedurende minstens 3 dagen onder het vriespunt blijven. De koudegolf start op 27 november en eindigt pas op 9 december en duurt daarmee 13 dagen. De laagste maximum temperatuur wordt gemeten op 2 december (-4.5°), de laagste minimumtemperatuur haalt -8° (4/12). In totaal worden 5 ijsdagen genoteerd.

Daarna volgt er enkele dagen lichte dooi maar tegen 12 december zakt het kwik weer onvermijdelijk onder het vriespunt en deze keer duurt de koudegolf nog wat langer, nl 16 dagen, tot en met 27 december. De laagste minima worden bereikt op de 18de (-6.4), de laagste maxima op 24 december (-1.1°). In totaal worden 6 ijsdagen genoteerd.

Klimatologisch gezien was december 2010 zeer koud met een gemiddelde etmaaltemperatuur van -0.7 (norm: +3.3°). Het kan echter nog stukken kouder, want bv in 1879 haalde de etmaaltemperatuur slechts -5.6°!

De zon liet zich zoals de afgelopen maanden ook nu weer niet van haar uitbundigste kant zien met slechts 33 zonne-uren tegen 45 normaal.

Door de afwezigheid van een klassieke westelijke stroming was de wind extreem laag, met een gemiddelde windsnelheid van amper 2.8 m/s tegen 4 m/s normaal.

De reden van deze koude maand moeten we natuurlijk zoeken in de algemene configuratie op de weerkaarten. Zowat gans de maand december werden de weerkaarten gekenmerkt door blokkades op de oceaan met maximum anomalie nabij het zuiden van Groenland. bezuiden deze blokkade was de zonale stroming , welke gewoonlijk over onze streken ligt, steeds aanwezig maar enkele 100den km meer naar het zuiden opgeschoven. De actieve neerslagzones trokken dus over Zuid-Europa en het Middellands Zeegebied.

Regelmatig kregen ook wij storingen te verwerken maar vaak trok de koude kant van deze storingen over ons land waardoor de neerslag dan doorgaans als sneeuw viel. Omdat de zachte lucht ons in zo'n configuratie nooit kon bereiken luidde de neerslag deze keer ook geen dooi in, zoals anders zo vaak het geval is.

Onderstaande grafiek geeft het verloop van de NAO aan. Deze index is negatief wanneer de weerkaartconfiguratie als het ware op z'n kop staat (met hoge druk bij IJsland en lage druk bijn de Azoren). Opvallend is dat gans de maand december wordt gekenmerkt door zeer negatieve waarden. Merk op dat de index al van een eind in de herfst laag was...
Onderstaande kaart geeft de gemiddelde situatie weer in een normale decembermaand op 500 hPa. We herkennen hierin een klassieke westcirculatie... De kaart daaronder geeft de situatie weer in december 2010. Meteen zien we deze westcirculatie ook aanwezig, doch vele 100den km teveel naar het zuiden met bovendien een persistent blokkerende hoogterug op de oceaan.

Ook de straalstroop was gemiddeld gezien veel krachtiger dan normaal over de zuidelijke regio's, zoals uit onderstaande kaart blijkt...

Onderstaande grafiek geeft de temperatuur weer in december, met daarbij ook een vergelijk met de normale waarden. Het is vrij duidelijk dat het veel te koud was met slechts een korte rustpauze rond 11 december.


De sneeuw was een hoofdstuk apart. Afgelopen twee winters konden we reeds voorzichtig proeven van wat sneeuwval geeft anno 21ste eeuw in onze samenleving. Menig mensen herinnert zich waarschijnlijk 10 februari 2010, waarbij enkele cm ochtendsneeuw op een maandag kan betekenen met zo'n 950 km file tot gevolg. We hadden toen wel ons lesje geleerd en waren tot het bot gewapend tegen nieuw winteronheid in de winter 2010-2011...niet dus!

Zowel in België, maar ook in Nederland en andere buurlanden wist men wederom geen raad met sneeuwval. Of de sneeuw viel op een bevroren ondergrond en het zout kon z'n werk niet doen (hoe durft de grond bevroren te zijn in de winter?!), of er viel te veel sneeuw zodat het zout opnieuw geen zin had (lees: 5 cm), of er vier uiteindelijk echt veel sneeuw maar het zout was dan al lang op...Enfin, december heeft de westerse maatschappij duidelijk nog maar eens aangetoond dat ze niet klaar is voor echt winterse omstandigheden...ofschoon men zich wel degelijk kan wapenenen tegen dit soort omstandigheden zoals zovele winterse landen bewijzen.

Gelukkig voor de maatschappij dient zich nu even een zachte periode aan met gewone regen..maar oei oei, hopelijk valt er niet té veel regen in combinatie met al dat smeltwater uit de hogere gebieden...want misschien zijn dan onze waterlopen en de te laaggebouwde huizen niet meer bestand tegen nieuw onheil....zucht...!

maandag 3 januari 2011

weerkaartbespreking op zondag

Deze week schakelen we even over naar een zachte zuidwestelijke stroming waarbij uiteindelijk de 10 graden in de buurt komt. Toch blijven de weerkaarten twijfelen tussen zacht zonaal weer en sputterend koel winterweer. De stroming blijft immers redelijk slingeren en erg ver is de koude lucht nooit verwijderd.

In hoofdzaak zal een hoogtetrog nabij of zuid van IJsland de regie in handen nemen en over onze streken zorgen voor uit west- tot zuidwestelijke stroming waarbij enkele actieve neerslagzones over de Benelux zullen trekken. Ook de wind spant flink aan en tegen het weekend komen we ook goed en wel in de zachte zeelucht terecht van subtropische oorsprong. De eerste neerslag kan vooral in de hogere gebieden winters van karakter zijn, maar uiteindelijk wordt toch overal gewoon regen verwacht. Welkome regen, want het wordt hoogtijd dat het vele zout van de wegen wordt gespoeld. In hoeverre dit zachte weer zal doorzetten is nog maar de vraag want na het weekend komen we opnieuw terecht in aanzienlijk koelere lucht.

Daarna is het wachten op wat er zich verderop op de oceaan zal voordoen. Komen er nieuwe blokkades tot stand of wordt de stroming resoluut pal zonaal? Afwachten maar...