dinsdag 31 juli 2018

Extreme hitte op komst in Spanje en Portugal

De tropische temperaturen rond 30 graden waar wij mee te maken hebben is klein bier ten opzichte van waar men over het zuidwesten van het Iberisch Schiereiland mee te maken zal hebben de komende dagen. Een bel met extreem warme continentaal tropische lucht vanuit Afrika zal zich daar enkele dagen stationeren.

Op een hoogte van zo'n 1500 m (het 850 hPa vlak) wordt het zo maar even 25 tot lokaal 30 graden. Omgerekend naar leefhoogte (2m) houdt dit overdag temperaturen van 40 tot 45 graden en lokaal dicht bij 50 graden. Zelfs voor die gebieden is dit erg warm (zo'n 10 graden warmer dan gewoonlijk).

Het is zoals eerder aangegeven niet onmogelijk dat een deel van die warme luchtbel West-Europa eventjes bereikt begin volgende week al lijkt het erop dat depressies over de Oceaan de grootste hitte buitenshuis houden 

Onderstaand meteogram is voor de streek van Andalusië.

Kans op nieuwe officiële hittegolf stijgt fors...

Na een 'koeler' intermezzo afgelopen weekend, is het alweer dagelijks ruim 25 graden.

De komende dagen wordt het nog warmer en vanaf donderdag ook zeer zonnig en rustig. Vanaf dan is 30 graden mogelijk in het centrum van het land en op vrijdag en zaterdag is de kans zelfs groot dat de tropische grens van 30 graden wordt overschreden. Als begin volgende week dan een portie nog warmere lucht vanuit Spanje ons land bereikt, en een 3de dag 30 graden bereikt wordt, kunnen we opnieuw spreken van een officiële hittegolf. Die is dan retroactief gestart afgelopen zondag. Het kwik op zaterdag bereikte op 4 tienden na net geen 25 graden waardoor de vorige hittegolf, die reeds van 13 juli bezig was, niet kan worden aangesloten aan de nieuwe die er mogelijks zit aan te komen. Anders hadden we misschien wel de langste hittegolf uit de meetgeschiedenis van het KMI te pakken.

Uiteraard is dat allemaal erg arbitrair want voor de natuur en de mens in de straat duurt de hittegolf uiteraard al weken.

Het is erg voorbarig te spreken over de duur van de nieuwe hittegolf, als die niet eens een certitude is, maar het is niet uitgesloten dat deze opnieuw een vrij lange kan worden. Terugwerkend is deze gestart op 29 juli en de weermodellen suggereren een duur tot minstens 7 augustus (dus 10 dagen minstens).

Problematisch is dat de natuur ook geen water bijkrijgt tot minstens nog 10 dagen (sommige modellen geven nog minstens 15 dagen nauwelijks regen op een lokale bui na)! De weermodellen zijn kurk en kurkdroog. En de aankomende hitte zal alleen maar verder zorgen dat de bodem versneld uitdroogt. M.a.w, de situatie is vrij zorgwekkend nog steeds en steeds meer zien we er de gevolgen van. Het gele gras in intussen maar een fait divers, er zijn veel grotere problemen aan de hand gekoppeld aan deze historische droogte dat wat geel gras...

zaterdag 28 juli 2018

Nieuwe 'buiten proportie' hitteopstoot al in de maak?

Zien we op de huidige weerkaarten voor eind volgende week al opnieuw de kiemen voor een nieuwe hitte-opstoot? Met argusogen is het kijken naar de fenomenale hitte-opbouw over de regio van het Iberisch Schiereilend , noordwestelijk Afrika en het zeegebied ten westen van Portugal.

Op een hoogte van het 850 hPa vlak tonen de modellen een temperatuur van 25 à 30 graden. Het gebeurt nog wel dat deze tropische luchtmassa over Spanje en Portugal komt maar veelal niet in zo'n uitgebreide proportie en niet zo westelijk. 

Bij afwezigheid van een krachtig lagedrukgebied dat deze warme lucht over het zuiden moet houden, is het bijna onvermijdelijk dat een deel van deze tropische opstoot, westelijk Europa zal bereiken. En dat is nu net wat de modellen op termijn ook indiceren. Waar de warmste lucht uiteindelijk terecht komt is speculatief. Zo voorziet GFS de warmste lucht (met een T850 van 22 graden!) rond 6 en 7 augustus boven de Britse Eilanden. Wij moeten het dan stellen met zo'n 15 graden op 850 hPa, wat nog steeds 30 graden moet opleveren.

Het Europese model geeft een zelfde scenario (de deterministische oplossing tenminste) , zij het dat de tong met warme lucht tot bij ons komt met een T850 rond 22 graden op 7 augustus (in het Franse binnenland rond 24 graden). In dat geval klimt het kwik met gemak tot rond 35 graden opnieuw (over centraal Frankrijk richting 40 graden).

Het is allemaal speculatief en fragiel, maar beide globale weermodellen tonen de opbouw over bovengenoemd gebied en de uiteindelijke opstoot richting onze contreien.

Overigens moeten we niet wachten op die extreme hitte om zomers weer te krijgen. Het is vandaag dan misschien ruim 10 graden afgekoeld, we verwachten nog steeds maxima rond 25 graden (in sommige zomers halen we die waarde niet eens). Wat meer is, de komende dagen wordt het warmer met morgen zondag alweer 25 graden en maandag een graad of 28. Ook de dagen daarna halen de temperaturen vlot 25 graden met naar het einde van de week maxima rond 30 graden. Het warme weer duurt met andere woorden nog wel een dag of tien. Daarbij blijft het overwegend droog en vanaf midden volgende week krijgen we opnieuw volop zon. Met andere woorden, de grootste hitte is misschien (tijdelijk?) voorbij, maar op zich blijft het gewoon hoogzomeren.


Als het vandaag in Ukkel 25 graden wordt, is de hittegolf niet 'verbroken' en kan het goed zijn dat deze nog minstens 10 dagen aanhoudt, waarbij we wat betreft duur, het record van 1947 verbreken (toen duurde de hittegolf 19 dagen).

donderdag 26 juli 2018

De ene hittegolf is de andere niet... - factcheck -

Er wordt deze dagen weer gegrossierd met cijfertjes en definities. Dagrecords, hittegolven, ...

Wat is een hittegolf? Een hittegolf in België is enkel officieel als in Ukkel een periode plaatsvindt van vijf opeenvolgende dagen met een maximumtemperatuur van minstens 25 graden. In die periode van aangesloten periode moeten er minstens drie tropische dagen voorkomen (dagen met een maximumtemperatuur van minstens 30 graden). Waar die zich in die periode situeren maakt niks uit. Dat wil zeggen dat, eens de derde tropische dag geteld wordt, men mag terug tellen naar de eerste dag waar het kwik dagelijks minimum 25 graden telde. In casus deze hittegolf hebben we vandaag de 3de tropische dag meegemaakt. Deze drie dagen vallen in een periode waar het kwik sinds 13 juli dagelijks 25 graden haalde. Met andere woorden: de hittegolf telt reeds 14 dagen. Wanneer het de komende zeven dagen elke dag 25 graden wordt (wat nog maar moet blijken!) zou deze hittegolf langer duren dan deze van 1976, die 17 dagen duurde.

Maar...niet elke hittegolf wordt gelijk beleefd. Een hittegolf die bijvoorbeeld 20 dagen duurt met slechts 3 tropische dagen, en voor de rest maxima iets boven 25 graden zal heel wat beter verteerd worden dan een even lange hittegolf die echter 18 tropische dagen telt. Ook de minima in die periode spelen een grote rol voor de belasting van het lichaam en de perceptie van onaangenaam warm weer. En zo zijn er uiteraard nog wel factoren te bedenken (een hittegolf in de vakantie zal beter verdragen worden voor velen dan in pakweg begin juni).

Het kan dus best zijn dat de huidige hittegolf langer 'zou kunnen' duren dan die van pakweg 1976, maar daarom zal deze niet perse evenveel glans hebben. De hittegolf van 1976 telde immers maar liefst 15 tropische dagen met een gemiddelde temperatuur over gans die periode van maar liefst 24.9 graden! De hittegolf van 1947 (dat jaar waren er drie maar de laatste duurde het langst) duurde 19 dagen maar telde amper 4 tropische dagen met een gemiddelde temperatuur van 'slechts' 21.6 graden.

Los van het feit dat deze hittegolf misschien geen 15 tropische dagen zou bevatten, is er wel een kans dat deze hittegolf nog tot 9 augustus kan aanhouden, wat betekent dat de hittegolf maar liefst 28 dagen 'zou' duren, en alleen dat al is zeer uitzonderlijk en binnen de meetreeksen van het KMI nog nooit voorgekomen. En het is nu eenmaal zo dat niet alleen de intensiteit van een hittegolf, maar evenzeer de duur ervan een impact heeft op de samenleving.

Of het zover komt moeten we nog even afwachten...zaterdag zal het kantje boordje worden om de 25 graden te halen. Normaal lukt dat, maar het is niet ondenkbaar dat het net niet lukt in Ukkel en dan houdt de hittegolf morgen al op (met 15 dagen in plaats van de eventuele 28 dagen), ook al is het volgende week dan opnieuw volop zomerweer. Maar dat heb je nu eenmaal met arbitraire definities...zelfs als het kwik niet lager zakt dan 24.9 graden, is de hittegolf officieel gebroken.

dinsdag 24 juli 2018

Hittegolf zal problematische proporties aannemen!

Het lijkt er stilaan op dat de hittegolf waar we inzitten (maar die pas donderdag officieel zal zijn) problematische proporties aanneemt.

Het is al een tijd warm met 25+ en de komende dagen halen we 30 graden en meer. Maar dat op zich is nog niet het grootste probleem, zo uitzonderlijk is dat nu ook weer niet.

Maar...het probleem is te zien verderop op de temperatuurgrafiek van de diverse weermodellen (zie afbeelding ECMWF model). De modellen geven tijdens het weekend een forse afkoeling (al wordt het alles behalve 'koud'), maar daarna opnieuw een flinke opwarming waarbij het er op lijkt dat we dan dagenlang 30 graden en meer kunnen halen. pas tegen pakweg 5 augustus zien we een afkoeling van betekenis. 

En vooral, tot die tijd verwachten we ook geen neerslag van betekenis (komende 2 dagen zwakke buienkans, lokaal, op meerdere plaatsen onweer eventueel vrijdagnacht, maar that's it!). Dit zal tegen begin augustus inhouden dat we zo goed als in gans Vlaanderen kunnen spreken van een uiterst droge situatie (lees hier het artikel van het KMI).

ALS de hitte aanhoudt tot 5 augustus (het Amerikaanse weermodel ziet zelfs dan nog geen einde aan de hittegolf), dan duurt deze minstens 24 dagen en wordt het record van 1946 (19 dagen) ruim verpulvert. Overigens kunnen we dan ook meteen de legendarische hittegolf van 1976 overschrijven door deze van 2018. 
bron: kmi

Opvallend aan de hittegolf van 1976 (een artikel die ik eerder schreef hierover is hier te downloaden) was dat er van de 17 dagen, er 15 waren waar het kwik (ruim) 30 graden haalde. Daar zitten we nu nog lang niet en dat maakte de warme periode de laatste weken relatief dragelijk (ook dankzij veelal niet al te warme nachten). Ondanks de lange warme periode ontbrak het voorlopig aan echte hittedagen (30+, deels door de veelal noordelijke stroming), maar als de weermodellen het volgende week bij het rechte eind hebben, komen er de komende 15 dagen een pak 30-plussers bij...

zondag 22 juli 2018

Hittegolf zet in die doorzet tot in augustus!

Het zomerweer weet van geen wijken. Dagelijks maxima van ruim boven 25 graden en op de  meeste plaatsen geen druppel. Komende week gaan we geleidelijk boven 30 uitkomen. Wanneer dit in Ukkel drie dagen het geval is, is er sprake van een officiële hittegolf. En dan meteen een van formaat. Neerslag van betekenis wordt niet verwacht, op een lokaal hitteonweer na. 

Komend weekend komt er even een lauwe aanval vanaf de Atlantische Oceaan en koelt het wat af maar deze zomer lijkt het niet te lukken het kwik onder 25 graden te duwen en dus mogen we niet spreken van een ommezwaai. 

Nee, integendeel, als we de diverse weermodellen mogen geloven lonkt begin augustus een nieuwe aanscherping van de hittegolf met mogelijk maxima opnieuw rond of boven 30 graden. Zolang het kwik in Brussel 25 graden haalt, blijft de hittegolf officieel duren (die is dan begonnen op 13 juli want sinds die dag haalt het kwik dagelijks minstens 25 graden).

De hittegolf zal geleidelijk meer en meer voor problemen zorgen. Vooral wanneer de nachten opwarmen is dit een aanslag op de gezondheid. Tijdens elke hittegolf tellen we een verhoogd aantal sterfgevallen, vooral bij oudere mensen.

Het is uiteraard erg voorbarig, maar als het tot een 'officiële' hittegolf komt (en de kan is dus groot), komt deze mogelijk in de buurt van enkele historische voorgangers. De hittegolf van 1976 duurde welgeteld 17 dagen. Het jaar 1947 telde evenwel maar liefst drie hittegolven waarvan de langste 19 dagen duurde.

donderdag 19 juli 2018

Hittegolf op komst?

Wanneer we de modellen mogen geloven (vooral het Europese model), komt het kwik overdag nog minstens tot het einde van de maand dagelijks boven 25 graden uit (sommige zomers tellen niet eens 1 dag). Bovendien scherpt de hitte aan tijdens het tweede deel van komende week met maxima dan dagelijks rond of boven 30 graden. Er zijn indicaties voor maxima rond 35 graden maar dat moet nog worden bevestigd. Wanneer er 3 dagen gehaald worden van 30 graden of meer, zal er officieel sprake zijn van een hittegolf (ondanks de lange warme periode is er nu nog geen sprake van een hittegolf wegens het gebrek aan tropische dagen). Wanneer het tot een hittegolf kom, zal het meteen ook een lange zijn want we moeten dan terug tellen tot de eerste dag dat het kwik 25 graden haalde en dat was 13 juli. 

De droogte doet denken aan de grote hittegolf van 1976 al is het nog niet zover. Het kwik kwam toen op beduidend meer dagen boven 30 graden. De droogte zal enkel problematischer worden want veel neerslag wordt niet verwacht en als er al een bui valt, is dat plaatselijk en niet efficiënt om de grond goed te bevochtigen. De droogte zal pas opgelost raken wanneer de stroming resoluut verandert en er een westelijke stroming op gang komt met de doortocht van actievere neerslagzones, maar daar is voorlopig nog geen sprake van, welintegendeel..