zaterdag 28 april 2012

scherpe temperatuurgrens over Benelux

Een front bevindt zich actueel over het westen van de Benelux met aan de westkant koele zeelucht en aan de oostflank subtropische lucht. De windrichting is aan beide kanten opmerkelijk met een zuidelijke wind ten oosten een een sterke noordoostelijke bries ten westen van het front met aan de kusten soms zelfs een 7 bft, op zee een stormachtige noordooster. De temperatuurgradiënt is opmerkelijk, met over de westelijke regio's met moeite 9 à 10 graden bij een onaangename wind, en terzelfder tijd in de zuidoostelijke regio's temperaturen boven 20 graden. Zelfs in de Hoge Venen halen zo momenteel een aangename 19 graden.

Gaan we nog verder oostwaarts, richting Duitsland, dan tekenen we gemakkelijk waarden op rond 25 graden met aan de lijzijde van de Alpen , over zuidelijk Duitsland, temperaturen nabij 30 graden! Vooral in deze warme regio's kan straks een verfrissend warmteonweer tot ontwikkelijk komen.


De hoge temperaturen aan de lijzijde van de Alpen (in dit geval dus de noordkant) worden mede veroorzaakt door de dalende lucht achter de Alpen. Dit effect is goed te zien op de temperatuurkaart op 850 hPa in het GFS weermodel hieronder.


(c) Karim Hamid - 2012


april was koel, nat en somber

Een complete verrassing kan het niet zijn, maar april 2012 zal pover uitvallen in de klimatologische statistieken, ook al hebben we nog enkele dagen te gaan.

De gemiddelde temperatuur zal zo'n 2 graden lager uitvallen dan de normale (9.8°). Regen viel er eveneens meer dan genoeg (nu reeds zowat 90 mm tegen normaal zo'n 51 mm. De zon liet zich met al die buien eveneens maar weinig zien, amper zo'n 102 uur (daar komen tot het einde van de maand nog wel enkele uurtjes bij maar veel zal het toch niet zijn) tegen normaal 159 uur. Op 2 van de 3 dagen viel er in Ukkel regen. Het was voorts ook een vrij winderige maand met een gemiddelde windsnelheid van 4 m/s tegen normaal 3.4 m/s.

Voorlopig werden er verspreid over het land 13 onweersbuien geteld, wat reeds 4 meer is dan gemiddeld en daar kan eventueel nog wat bijkomen. Dit illustreert goed hoe wisselvallig de maand wel was. Opvallend is wel dat echte aprilse grillen uitbleven. De buien welke zijn gevallen zijn niet te koppelen aan een typische voorjaarsbuien configuratie, ondanks het feit men in de media en weerberichten frequent gewag maakte van deze term (een jaarlijks weerkerende fout helaas)...

De komende dagen blijft het wisselvallig met steeds storingen in de buurt. Maandag lijkt de beste dag te worden met dan waarschijnlijk maar liefst 22 graden en af en toe zonneschijn. Evenwel zouden er tegen de avond wel eens felle onweersbuien kunnen losbarsten. Hogedrukgebieden staan ook komende week niet op het programma...

(c) Karim Hamid - 2012

vrijdag 27 april 2012

warmer maar vooral nat verlengd weekend

Nog steeds vinden hogedrukcellen de weg niet naar West-Europa. Integendeel, de zeer diep uitgezakte hoogtetrog west van het continent blijft daar plakken en er vindt bovendien de onvermijdelijke split off plaats waarbij het ULL zich eerst positioneert nabij Spanje en later nabij de Golf van Biskaje. Nabij de opgaande zuidelijke tak van de trog bevindt zich het polaire front met oost ervan warme en west ervan koelere lucht. Door de cut off zal dit front (dat eigenlijk woensdag reeds over ons land trok als koufront(occlusies), morgen zaterdag als warmfront weer retrograad over de Benelux trekken. Terwijl activeert dit front ook waardoor zaterdag zeker over de centrale en westelijke gebieden van de Benelux, het regenachtig en grijs zal zijn bij een graad of 12.

Ook op zondag is het allesbehalve stabiel. Door de ontwikkeling van het ULL is er in het langgerekte polaire front een flinke slag geslagen, een onstabiele golf, waarbij zondag het koufront, eventueel voorafgegaan door een thermische vore, van zuid naar noord doorheen onze streken trekt. Door de timing komen Nederland zondag tijdelijk nog in de warme lucht en kan het er vlot boven 20 graden worden. Wanneer daar het front aankomt kunnen er eventueel onweersbuien uitbarsten , mogelijk hevige. Voor België komt de koele lucht waarschijnlijk te vroeg het land binnen op een moment dat de atmosfeer nog niet zo onstabiel is. Daar dan wel buien/regen op het front. Dit moet nog worden bekeken...

Maandag lijkt een grotendeels droge dag te worden dus brugmakers kunnen daar hun hoop op zetten want tegen dinsdag (1 mei) komt een nieuwe golf uit het zuiden opzetten aangezien het ULL nog steeds nabij de Golf van Biskaje vast zit. Door hogedrukimpulsen benoorden de Benelux zal dit nieuwe front echter moeizamer door onze regio trekken met als gevaar dat deze actieve storing ergens over België of Nederland blijft hangen en wel eens veel regen zou kunnen geven. Bezuiden deze storing zal het koeler zijn, benoorden echter lijkt het nog warm te kunnen worden met 20+ temperaturen. Onmogelijk nu al te zeggen waar deze storing zal stagneren maar de kansen dat Nederland nog voor deze storing blijft op de 1ste mei met daar behoorlijk weer zijn reëel.

Niet alleen in de Benelux blijft het wisselvallig, ook in landen zoals Spanje, Portugal en Frankrijk wordt vrij veel regen en buien verwacht. In delen van Duitsland en bv. ook Polen wordt het dan weer vrij warm en redelijk stabiel zomerweer...

Alles behalve een makkelijke situatie voor de weervoorspellers zo'n situatie...

(c) Karim Hamid - 2012

wij bevinden ons onder de opgaande tak van de westelijke diep uitgezakte trog met rugopbouw over Oost-Europa
afsplitsing van ULL bij Golf van Biskaje
aan de voorzijde van het diepe ULL wordt warme onstabiele lucht naar onze streken gestuwd

situatie volgende 12 uur: het koufront keert op z'n stappen terug als warmfront
situatie zaterdag aan de grond: actief warmfront trekt van oost naar west over de Benelux, eventueel komt het uiterste oosten al goed en wel in de warme luchtmassa
zondag: ULL heeft een flinke onstabiele golf geslagen in het polaire front en de koele lucht dreunt van zuid naar noord reeds doorheen de Lage Landen...



dinsdag 24 april 2012

Warm 1mei weekend?

De evolutie op de weerkaarten is interessant te noemen. Troggen beheersen al enkele weken ons weer maar waren tot nog toe steeds ongunstig gepositioneerd voor ons weer, wat dezer dagen nog maar eens wordt aangetoond. De volgende trog welke west van het Europese vasteland wordt verwacht morgen blijft echter west en dit heeft grote gevolgen....
Doordat deze trog niet doorschuift zou er een zuidelijke en later zelfs zuidoostelijke hoogtestroming op gang komen met aanvoer van beduidend warmere lucht. De grens tussen de koele zeelucht waarin we ons heden bevinden, en de veel warmere zuidelijke landlucht blijft echter vlakbij en op dit grensvlak ontwikkelen zich makkelijk actieve regenzones. Maar de temperatuur ten oosten van dit grensgebied klimt duidelijk naar het einde van de week toe en volgend weekend. Zeker in Centraal- en Oost-Europa gaan de maxima waarden opzoeken tegen 25 graden en meer. Voor onze streken hangt alles af hoever de grens zal doordringen. Volgens de laatste weermodellen komt deze grens op donderdag en vrijdag over ons land te liggen, mogelijk net oost van ons waardoor we geenszins mooi weer hoeven te verwachten.

Wel lijkt het er sterk op dat deze grens zich tijdens zaterdag of zondag terug westwaarts keert met in haar zog de warme lucht. Dit zou komen omdat de diep uitgezakte hoogtetrog naar het weekend toe een split off kent met een afzonderlijk vormend hoogtelaag west van Spanje. Hierdoor wordt de stroming meer zuidoostelijk en wordt het frontaal systeem teruggeduwd naar het westen. De temperatuur op 850 hPa ten oosten van het front klimt tot zo'n 15 graden en wordt extra opgewarmd door het lij-effect van de Alpen. Het is goed mogelijk dat zaterdag en eventueel zondag het kwik ook bij ons klimt boven 20 graden, in de kempen is zelfs 25 graden mogelijk. Maar alles valt en staat dus bij de exacte positie van het frontaal systeem. Door de nabijheid van de hoogtetrog en regenzone is er ook altijd gevaar voor vorming van (onweers)buien in deze warme luchtmassa. Maar details hierover zijn voorlopig onmogelijk te geven...

Vrij zeker zijn we dus van een zomerse impuls over delen van Europa, maar in hoeverre deze impulsen ook onze streken en de rest van West-Europa zullen bereiken is nog onduidelijk al geven de EPS ensembles wel een goede kans op 20+ waarden tijdens het weekend. Ook volgende week lijkt het er op dat we voorlopig verlost zijn van de onderkoelde temperaturen want dan geven zowel het Amerikaanse als Europese globaal weermodel temperaturen boven 15 graden overdag. Er is dus hoop..


vrijdag 20 april 2012

(zeer) natte maand april?

De totale afwezigheid van hogedrukgebieden nabij West-Europa zal er voor zorgen dat de maand april op veel plaatsen te nat zal zijn. Door de buien de afgelopen week is er lokaal al behoorlijk wat regen gevallen, maar het lijkt er op dat er nog een pak water bij komt tot het einde van de maand.

Dit hebben we te danken aan depressies welke steeds naar ons toe komen en dan over West-Europa aan anker gaan. Dit was zo met de huidige depressie en tegen begin volgende week is er al weer zo'n exemplaar voorzien. Deze depressie, met in de hoogte opnieuw koude lucht, zal weer voor de nodige regen en buien zorgen.

Naar het 2de deel van komende week wordt de stroming zuidelijk met een opwarming tot gevolg, echter, het ziet er naar uit dat het polaire front in onze buurt gaat slingeren, aan de voorzijde van de diep uitgezakte trog west van Europa. Wanneer dit front over ons komt te liggen kan dit aanleiding geven tot een nieuwe behoorlijke plens regen, zeker wanneer op het front actieve golfjes tot ontwikkeling komen. En zo kan er tot begin mei nog wel zo'n 40 à 50 mm extra regen vallen. Voor de natuur perfect op tijd, maar daar is dan ook alles mee gezegd...

donderdag 19 april 2012

licht aan het eind van de tunnel?

Starten met het slechte nieuws: het blijft koel en zeer wisselvallig tot ergens midden volgende week. Het goede nieuws: daarna lijken de temperaturen eindelijk te gaan stijgen tot boven 15° met uitschieters misschien richting 20°.

Reden is de faseverandering van de hoogtetroggen over West-Europa. Actueel is een persistente trog gecentraliseerd over West-Europa met as pal over de Benelux. De aangevoerde lucht is daarmee te koel en de onstabiliteit is significant. Maar vanaf midden volgende week verlegt de as zich naar het westen en dat doet de deur open voor een zuidelijke hoogtestroming en dus aanvoer van een andere luchtmassa (subtropisch). Zowel het Europese als Amerikaanse globale weermodel geven deze faseverschuiving aan. We zien hierdoor de temperatuur op 850 hPa (ca. 1500m hoogte) aarzelend klimmen van 0° nu naar zo'n 5° tegen eind volgende week. Dat betekent op 'leefhoogte' eveneens een stijging van enkele graden. En als de zon* er dan ook wat meer doorkomt hebben we zomaar temperaturen overdag van vlot 5° meer dan nu, dus maxima rond 18° als prikwaarde. Let wel, de trog lijkt gevaarlijk dicht in de buurt te blijven waardoor stabiel lenteweer minder waarschijnlijk is, dus ondanks de opwarming blijven de kansen op regen/onweersbuien reëel.

Vroeg zomerweer lijkt in zo'n situatie gereserveerd voor Centraal- en vooral Oost-Europa. Naar Spanje en Portugal hoeft u met zo'n weerkaart alvast niet te gaan wilt u zon en stabiel vroeg zomerweer. Vooral de zuidflanken van de Alpen krijgen de komende dagen geregeld met sneeuw af te rekenen.

*zon: gele bol aan de hemel welke overdag meestal te zien is en warmte geeft

dinsdag 17 april 2012

Elke dag kans op onweer

Vanaf morgen woensdag en dat tot en met zondag is er dagelijks kans op onweer over de Benelux. Reden is een stagnerende hoogtetrog over West-Europa, gevuld met koude lucht in de hoogte. Daardoor neemt vooral overdag, wanneer de onderste luchtlagen opwarmen, de onstabiliteit toe.

Zware zomerse onweersbuien hoeven uiteraard niet te worden verwacht, maar lokaal kan het even stevig plenzen en kan er hagel vallen. Gelijkaardig aan wat we vorige woensdag en donderdag hebben gekend dus. Een lokale slurf onder de wolken (tuba/funnel cloud) is eveneens niet uitgesloten.
Echte aprilse grillen kunnen we het niet noemen, want deze term is gereserveerd voor situaties met een noordwestelijke tot noordelijke stroming waarbij koude lucht over de Noordzee trekt en zo felle buien produceert met soms zelfs winterse neerslag.

Meer info over de onweersverwachtingen kan op deze link geraadpleegd worden ...

maandag 16 april 2012

aangekondigde tornado-outbreak bleef niet uit

De op deze blog aangekondigde tornado-outbreak is er zaterdag uiteindelijk ook gekomen, en dit in de voorziene staten Oklahoma en Kansas, zoals de kaart hiernaast laat zien (de rode driehoeken zijn tornado-waarnemingen).

De officiële SPC reports spreken van hagel tot lokaal ruim 11 cm en windhozen met kracht EF2. Geen extreem krachtige hozen dus, maar er zijn er wel zo'n 135 waarnemingen geregistreerd en dat kan uiteraard tellen. De media spreekt voorts van 5 slachtoffers.

De weermodellen lieten het gevaar voor deze outbreak goed zien. Ook de eigen gemaakte severe weather index , berekend met het GFS weermodel en gevisualiseerd met Grads, laten het gevaar goed zien over de geteisterde regio..











Elke dag regen

Het ziet er naar uit dat er deze week zowat elke dag regen of buien zullen vallen. Reden is een uitgestrekte trog over Europa waarbij de straalstroom zich diep naar het zuiden verplaatst. Vandaag maandag blijft het bij enkele buitjes maar daarna wordt het nat, en dit mogelijk tot minstens midden volgende week. Tijdens het tweede deel van e week, vooral donderdag en deels vrijdag, is onweer opnieuw mogelijk.

Doordat de straalstroom richting Middellandse Zee trekt wordt het ook daar alles behalve lenteweer met zeker in de oostelijke helft van het zeegebied (Italië, Kalkan, Griekenland,...) felle buien.

Voordat het allemaal zover is moeten we uitkijken voor volgende nacht. Een hogedrukwig, met daarin gestagneerde polaire lucht gevangen, zal morgenochtend voor vorst zorgen welke lokaal best wel eens schadelijk kan worden. Even uitkijken toch daarvoor.

Wat de temperatuur betreft blijft het aan de koele kant met vaak maxima rond of wat onder de normale waarde. Op langere termijn lijkt het zachter te worden met maxima rond of boven 15°.

vrijdag 13 april 2012

Tornado's verwacht dit weekend

In delen van de VS worden dit weekend opnieuw zeer zware onweders verwacht. Althans afgaande op de synoptische configuratie en bijhorende zwaar weer parameters.

De situatie is klassiek, een vrij uitgesproken hoogtetrog trekt van west naar oost over de VS en aan de voorzijde komt een stuw op gang van subtropische vochtige lucht uit de Golf van Mexico. Vooral de staten Oklahoma en Kansas zouden de volle laag krijgen.

Succes aan de stormchasers uit de Benelux daar ter plaatse!



Stukje uit het SPC bulletin:
   ...SRN AND CNTRL PLAINS...
AN IMPRESSIVE UPPER-LEVEL LOW WILL MOVE EWD ACROSS FOUR CORNERS
REGION SATURDAY AS A POWERFUL 90 TO 110 KT MID-LEVEL JET EJECTS NEWD
INTO THE SRN AND CNTRL PLAINS. AHEAD OF THE SYSTEM...A CORRIDOR OF
MODERATE TO STRONG INSTABILITY IS FORECAST ACROSS ECNTRL KS...CNTRL
OK INTO NW TX. THIS COMBINED WITH STEEP MID-LEVEL LAPSE RATES AND
STRONG LOW-LEVEL SHEAR WILL BE VERY FAVORABLE FOR SEVERE STORMS AND
A TORNADO OUTBREAK WILL BE LIKELY ACROSS THE SRN AND CNTRL PLAINS
FROM LATE SATURDAY AFTERNOON LASTING THROUGH THE EVENING AND INTO
THE OVERNIGHT PERIOD.tml

donderdag 12 april 2012

hoogtetrog overheerst over Europa

Een uitgestrekte hoogtetrog overheerst over een groot deel van het Europese continent en de komende dagen blijft dat nog even zo. Meer nog, een afsplitsend hoogtelaag nestelt zich over het Middellandse Zeegebied en zal er de komende dagen voor uiterst wisselvallig weer zorgen met vooral (zeer) veel regen in delen van Spanje, Italië en Griekenland.

Op zich een goede zaak trouwens, want delen van het Iberisch Schiereiland kampen met een maandenlang tekort aan regen en dus kunnen nu de waterreserves worden bijgevuld, net op tijd voordat de zomer er aanvangt.

De Alpen krijgen door al dat hoogtelaag geweld trouwens regionaal veel sneeuw te verwerken, lokaal tot 1 m verse sneeuw de komende dagen.

Wat het weer in België betreft tonen de weerkaarten trouwens allesbehalve zicht op een stabiele mooie lenteperiode. Hogedrukcellen blijven ver uit onze buurt en wij krijgen eerder de invloed van een hoogtetrog over het continent met dus een garantie op wisselvallig weer. Waarschijnlijk evolueren de temperaturen wel richting de normale waarde van zo'n 13 à 14 graden.

Het is evenwel duidelijk, minstens de komende 10 dagen is de lente niet aanwezig over Europa...

dinsdag 10 april 2012

Impact van het weer neemt dramatisch toe

Jaar na jaar lijkt de negatieve invloed van het weer zich meer te laten gelden, op samenleving, mobiliteit en stijgende verzekeringspremies. Maar neemt het zware weer werkelijk zo sterk toe of is er meer aan de hand?

Harde cijfers

Het is u waarschijnlijk ook al opgevallen, het weer krijgt een steeds belangrijkere rol in de nieuwsberichten. Files door mist, ijzel, sneeuw en tegenwoordig ook regen (de 'regenfiles'). Zowat elk onweer de naam waardig zorgt her en der ook wel steeds voor de nodige wateroverlast, brand door blikseminslag, windschade en eventuele deuken in de wagens door te enthousiaste hagelbollen. De eerste beste storm die over het land trekt is tegenwoordig ook steeds hoofdnieuws, en dat hoeft zeker geen megastorm te wezen. Maar ook hittegolven, koudegolven en de groeisnelheid van het ijs wordt heden van wel heel nabij gevolgd. Niet zonder reden zo blijkt want de gevolgen van al dat weer blijven niet uit. Zo trok op 14 juli 2010 een zwaar onweer over de Benelux en volgens cijfers van Assuralia kwam dit neer op een gezamelijke verzekeringskost (België) van maar liefst 142 milj. Euro. Dit alles voor slechts één dag met zwaar onweer. De overstromingen van eind november 2011 kostte de Belgische verzekeraar 61 milj. Euro. Het onweer in de zomer van 2011 kostte zo'n 162 milj. Euro, verdeeld over bijna 58.000 dossiers. Daarin zit o.a de ramp van Pukkelpop op 18 augustus vervat. Recentelijk verhoogde verzekeraar AXA nog haar premies wegens stijgende kosten ten gevolge naar eigen zeggen de klimaatverandering.

De stormen in januari en februari 1990 richtten erg veel schade aan

Maar de meeste schadelast wordt nog steeds aangericht door stormen. Immers, de schadelast is een combinatie van de intensiteit van het weerverschijnsel en de uitgestrektheid ervan. Immers, hoe meer uitgestrekt het fenomeen, hoe meer schade er potentieel kan worden aangericht. En stormen zijn bijlange niet zo lokaal als een doorsnee onweer. De storm die op 18 januari 2007 over West-Europa trok, kostte Assuralia 213 milj. Euro. Ter vergelijking: de zwaarste storm van de laatste 100 jaar, deze van 25 januari 1990, kostte de Belgische verzekeraar naar schatting ruim 250 milj. Euro. Een zelfde storm anno 2012 zou een veelvoud opleveren!

Recent zwaar weer

De voorbije jaren kregen we enkele opmerkelijke weergebeurtenissen te verwerken, zodat het lijkt of het steeds vaker voorkomt. Zo stond er op 3 februari dit jaar nog 1275 km file op de Belgische snelwegen ten gevolge enkele cm sneeuw. Afgelopen zomer werd België opgeschrikt door de ramp in Pukkelpop. Een stevig onweer trok er op 18 augustus over de festivalweide van Kiewit en eiste 5 slachtoffers. Nog zwaarder was het onweer op 14 juli 2010, wanneer 2 slachtoffers vielen in Nederland, o.a bij Vethuizen.

Extreme hagelbollen opgetekend in de nacht van 25 op 26 mei 2009 (foto: Karim Hamid)

De aangerichte schade was enorm en lokaal werden de windsnelheden geschat tot 200 km/h. Ook de overstromingen in de Denderstreek zorgden voor 5 slachtoffers in november 2011. De materiële schade was eveneens niet min. In de nacht van 25 op 26 mei 2009 trokken diverse onweersgolven over Frankrijk en de Benelux, waaronder een supercell doorheen Oost-Vlaanderen trok. Daarbij werden de grootste hagelstenen ooit opgemeten, met een diameter tot ruim 9 cm. Op 10 februari 2010 zorgde een welgemikte sneeuwzone met amper 5 à 7 cm sneeuw voor een complete chaos op de Belgische wegen met als gevolg een tot dan toe filerecord van 950 km. Op 1 maart 2008 werd West-Europa opgeschrikt door een erg zware storm, Emma genaamd, en een deel trekt ook over de Benelux. Enkele windhozen trekken over Vlaanderen op 5 februari en 21 januari 2008 met lokaal nogal wat schade. Veel meer schade wordt aangericht tijdens doortocht van een uitzonderlijk zware tornado op 3 augustus datzelfde jaar in Frankrijk vlakbij de Belgische grens. Dit levert beelden op zoals we die kennen uit de VS en er vallen 4 slachtoffers. Op 18 januari 2007 trok een erg zware storm, Kyrill gedoopt, over West-Europa en zorgt ook bij ons voor veel windschade en slachtoffers.

De tornado in Hautmont richtte veel menselijk leed aan (foto: Karim Hamid)

Maar het moet niet altijd om spectaculair weer gaan. Hittegolven zijn minstens even, zo niet nog veel dodelijker. Zo wordt het aantal slachtoffers door de hittegolf in de zomer van 2006 geschat op 960, enkel al in België. In augustus 2003 kreunt West-Europa onder een andere hittegolf waarbij alleen al in Frankrijk het aantal rechtstreekse slachtoffers op maar liefst 15.000 wordt geschat. Maar ook koudegolven zorgen voor een extra sterfte, zoals tijdens de jongste koudegolf van februari 2012.

Veranderde samenleving

Het is lastig na te gaan in hoeverre zware weertoestanden al dan niet meer voorkomen dan vroeger. In elk geval worden ze veel beter opgepikt en is de berichtgeving niet meer te vergelijken met vroeger, denken we maar dat elke overlast door het weer tegenwoordig wel door de één of ander wordt rond getwitterd. Hoe dan ook, als er al een stijging is, dan is ze nauwelijks merkbaar. Er komen net zoveel zware onweersbuien voor als vroeger. Ook vroeger hadden we tornado's in de Benelux, denken we maar aan de tornado van Oostmalle, Chaam en Tricht in 1967. Ook zware stormen hebben we altijd gekend en overstromingen al zeker, refererend naar de ramp van 1953. Wie onder meer de werken van Jan Buisman leest, bijv. zijn laatste werk over Extreem Weer, is snel overtuigd hierover. Nee, we moeten het zoeken in de samenleving. In tegenstelling tot bij de weersverschijnselen zelf, kunnen we hier wel gemakkelijk aantonen hoe sterk deze vergeleken met pakweg 50 jaar terug is geëvolueerd. De bebouwde oppervlakte is enorm toegenomen, het aantal wagens al evenzeer en er zijn gewoon ook veel meer mensen die zich dus ook telkens opnieuw van huis naar het werk dienen te verplaatsen. De infrastructuur zoals wegen is maar net gepast om deze dagelijkse stroom toe te laten en in feite is het op veel plaatsen al niet meer gepast, getuige de vele 'structurele' files waar we ons reeds hebben bij neergelegd klaarblijkelijk.

Zware tornado's kwamen ook vroeger voor, zoals de vernietigende tornado's na de warme zomerdag van 25 juni 1967, waarvan één zware schade aanrichtte in het Belgische dorp Oostmalle.

Juist door de sterk toegenomen activiteit en volume van de samenleving is de 'reserve' t.o.v anomalieën sterk afgenomen, anders gezegd, er is nauwelijks nog buffer tegenover extra belastende factoren. Enkele ongevallen op de wegen op strategische plaatsen en je hebt meteen monsterfiles tijdens de werkweek. En de extra belastende factor bij uitstek is uiteraard het weer. Een maandagmorgenspits bij droog weer of in de regen, het maakt wat betreft aantal file-kilometers een wereld van verschil. Ook slecht zicht door bijv. mist is er voor de huidige verkeersstroom te veel aan. Maar de spelbreker bij uitstek is ongetwijfeld gladheid. Dit werd afgelopen maandag in vooral België opnieuw bewezen, toen er sneeuw viel. Deze sneeuw bleef nauwelijks en vaak zelfs niet liggen op de wegen maar de schrikreactie van de mensen bij het zien van sneeuwvlokken is al voldoende om het verkeer te ontregelen. Het "verkeer" is immers een systeem op zich, en gedraagt zich volgens vaste regels. Het is een mechanisme wat snel ontregeld kan worden en het gedrag van een file is een studie op zich. Maar het is genoeg dat enkele mensen afwijkend gaan reageren op afwijkend weer en dat gedrag straalt af op het verkeer daar rond. Zo is één enkele bui voldoende om een lange file te veroorzaken. Men noemt dit ook 'spookfiles' want de automobilist die bij zo'n file aankomt snapt totaal niet vanwaar deze file komt, want die bui is dan uiteraard al lang verdwenen. Hij moet weten dat zijn file het gevolg is van soms slechts één wagenbestuurder die abrupt op de rem trapte bij het plotse vallen van de regen.

Monsterfiles

Bij gladheid op grote schaal, zoals tijdens de doortocht van een sneeuwzone, is het uiteraard helemaal een ramp. Zeker wanneer dit gebeurt op belangerijke verkeersassen. Zo zorgde zo'n 5 cm sneeuw tijdens de ochtendspits van 10 februari 2010 in België voor een monsterfile van zo maar even 950 km. Deze sneeuw was dan ook vooral gevallen over de as tussen Antwerpen en Brussel, over de E19/A12. Maar het kan nog erger, het nieuwe file record in België werd amper een maand geleden opgetekend, en staat op naam van 3 februari 2012. Toen zorgde sneeuw, geeneens zo veel, voor maar liefst 1275 km fileleed. Ook in Nederland kan het filerecord van 9 februari 1999, met 975 km file, toegeschreven worden aan gladheid tijdens de ochtendspits.

Impact

We moeten dus allemaal stilaan bewust worden dat niet het weersverschijnsel op zich, maar het gevolg ervan op de samenleving van belang is. Het kernwoord hierbij is "impact". De impact van een zelfde weersverschijnsel is flink toegenomen, zowel de overlast zelf maar ook het prijskaartje voor zowel economie als voor de verzekeringen. Dat pakweg 5 cm sneeuw tegenwoordig al een ramp betekent in het verkeer is veelzeggend. Maar ook wateroverlast wordt een steeds grotere bedreiging. Los van het feit dat mogelijk er in de toekomst meer situaties zullen zijn met intense regen, is vooral de verkaveling van bouwgronden een veel groter probleem. En helaas is in het verleden ook massaal gebouwd op zgn. 'natuurlijke overstromingsgebieden'. Dit werd eind november vorig jaar pijnlijk geïllustreerd in het Dendergebied, o.a in Geraardsbergen en Ninove. Maar helaas zijn de beelden van ondergelopen kelders en woningen tegenwoordig na zowat elk onweer een zekerheid.



Communicatie

Het is maar de vraag of er veel op te lossen is voor de (nabije) toekomst. Telewerk, satellietbedrijven en een 'betrouwbaar en efficiënt' openbaar vervoer zijn zeker een deel van de oplossing zodat de wegen ontlast worden en de buffer t.o.v weeranomalieën toeneemt. Maar dan nog, de bevolking blijft stijgen en ook het aantal wagens blijft meestijgen. En dus ook het aantal vrachtwagens, etc...dus positieve tendensen aan de ene zijde zullen worden ingehaald door laatstgenoemde demografische evolutie.

Sinds enkele jaren is er op Europees vlak een website (Meteoalarm) waarop voor elk land eventuele waarschuwingen voor zwaar weer te zien zijn

Een belangerijke factor wordt de communicatie van actuele of verwachtte weeranomalieën. Uiteraard zullen we baat hebben bij steeds performanter wordende weermodellen zodat het publiek beter en accurater wordt ingelicht, maar ook over het huidige weer valt nog veel te verbeteren. Verkeersinformatie moet sneller worden vernieuwd en vlotter bij de bevolking worden gebracht. Afgelopen maandag was dit nog een kritiek, want men bleef in de verkeersinformatie nog 2 uur aanhouden dat het in West-Vlaanderen aan het sneeuwen was terwijl deze sneeuw al lang Brussel had bereikt. Dit kan in deze moderne tijden uiteraard niet meer. Het is ook verwonderlijk hoe weinig mensen nog steeds vertrouwen op bijvoorbeeld neerslagradars op het internet. Deze zijn, ook al hebben ze hun beperkingen, vrij te consulteren op het internet, iets wat we 5 jaar terug enkel konden van dromen. Met deze tools kan het algemene publiek zelf zien waar en hoe hevig het regent of sneeuwt, al zijn er wel diverse addertjes onder het gras. Hoe dan ook kan een verwittigd man veel beter anticiperen op (eventueel) ontwrichtend weer. Men kan indien mogelijk kiezen wat vroeger of later , of gewoon niet, de baan op te gaan. Men kan preventief zandzakjes klaarleggen en eventuele sluizen bij waterlopen openzetten of net dichtzetten. Men kan preventief strooien tegen gladheid, enz... Dit kan erg veel narigheid voorkomen, zelfs al is het noodweer zelf in geen geval te voorkomen. Zorgen dus voor impact-reducerende maatregelen, daar gaat het om!

Ook de waarschuwingen van weerdiensten dienen vlot het publiek te bereiken en dat is de laatste jaren fors aan het evolueren, o.a mede dankzij SMS en andere mobiele multimedia. Deze waarschuwingen moeten, meer dan ooit, trouwens 'impact-gericht' zijn. Het maakt weinig uit hoeveel sneeuw er zal vallen, het is de geschatte impact van deze sneeuwval welke cruciaal is. Zo zal 5 cm sneeuw op een zondagmorgen nauwelijks een probleem opleveren want wie niet weg moet blijft gewoon thuis, als men dat al niet van plan was. Maar 5 cm op een maandagmorgen draait anders uit. De diverse weersverwachtingen- en waarschuwingen moeten ook de diverse diensten vlot bereiken. Ook organisatoren van bijv. muziek- of andere festivals dienen perfect op de hoogte te zijn van de weersverwachtingen en ook steeds op de hoogte blijven van eventuele evoluties. Het belang hiervan werd jammerlijk geïllustreerd bij de ramp van Pukkelpop op 18 augustus vorig jaar toen men de evolutie van een onweersbui verkeerdelijk had ingeschat.

De chaos was compleet na doortocht van een zeer zwaar onweer over het Pukkelpop muziekfestival (foto: Karim Hamid)

Impact, dat is het sleutelwoord voor de toekomst!

(c) Karim Hamid - 2012

donderdag 5 april 2012

kille paasdagen

Voor wie zich Pasen vorig jaar nog herinnert, moet het dit jaar een extra bittere pil slikken zijn, want toen (rond 24 april) klom het kwik lokaal tot boven 25°! Dit jaar moeten we het met maar liefst 15° (!) minder doen..

Het weer met Pasen kent traditiegetrouw een erg grote variabiliteit, en dat komt niet in het minst omdat Pasen een variabele datum kent. De vroegste Pasen valt op 22 maart, de laatst mogelijke Pasen ruim een maand later, op 25 april. Dat scheelt dus al snel een paar graden...

Maar vooral de periode waarin Pasen valt, nl. tijdens de vroege lente, zorgt voor deze grote verschillen, want deze periode van het jaar kent grote uitersten, van sneeuwbuien tot zomerse toestanden. Het kan inderdaad sneeuwen op Pasen, we spreken dan zelfs van een Witte Pasen, dit was het geval in delen van de Benelux op Pasen 2008 (23/3).

Dit jaar is het een eerder grijs paasweekend met af en toe een spat regen bij een kille 10°. De tweede week van het paasverlof ziet er al weinig beter uit met vaak een grijze hemel en vooral de eerste dagen van de week regenachtig en temperaturen rond een graad of 11...

Ergens moeten we wel blij zijn met de verwachtte regen want de natuur staat kurkdroog. Sinds het begin van het jaar hebben we in het centrum van het land een opgebouwd neerslagdeficit van zo'n 120 mm. Vooral ook voor de kiemende landbouwgewassen is een substantiële neerslaghoeveelheid zeer wenselijk. Overigens zijn we hier niet alleen met ons neerslagtekort, in delen van Zuid-Europa is de situatie veel ernstiger, met in bv. Portugal een tekort van soms ruim 400 mm voor de laatste 3 maand alleen al, met als gevolg de actuele bosbranden...


woensdag 4 april 2012

Tornado's bij Dallas

Diverse tornado's trokken gisteren over het oosten van Texas, nabij Dallas en zorgden voor nogal wat schade. Trucks werden met opleggen en al de lucht ingeslingerd.

Tenminste 18 tornado's zouden zijn geteld, waarvan dus enkele krachtig, al is het wachten op onderzoek ter plaats eom de juiste kracht te kennen. Dit wordt vandaag uitgevoerd door het NWS.

De tornado's ontstonden bij enkele supercells, aan de voorzijde van een hoogtelaag over het noorden van de staat Texas, in een gebied met verhoogde dynamiek en advectie van warme vochtige lucht noordwaarts vanuit de Golf van Mexico.

Tornado's zijn deze periode van het jaar allerminst uitzonderlijk in deze gebieden, integendeel, het tornado-seizoen komt pas op gang al zijn er eerder al tornado's geweest.