donderdag 31 januari 2019

Opnieuw sneeuw vannacht

Vannacht trekt er een nieuwe sneeuwzone over het land. Rond 22h vanavond bereikt een occlusie de Franse grens, nog voor middernacht bereikt de sneeuw de lijn Gent-Brussel-Luik en tegen 2h is Nederland aan de buurt. De intensiteit is niet rampzalig groot: 1 à 2 cm/h. Uiteindelijk kan er op veel plaatsen zo'n 3 à 4 cm sneeuw  verse sneeuw vallen. 

Na doortocht van de storing komen we terecht in zachtere lucht al kan het op veel plaatsen duren tot de voormiddag, alvorens het goed en wel begint te dooien. Zeker in het westen van het West- en Oost-Vlaanderen en deels Antwerpen, lijkt de koude lucht het meest aanwezig te zijn en kan de sneeuw het langs standhouden. Maar ook in de driehoek Gent-Antwerpen-Brussel kan de sneeuw de spits nog overleven.

Wordt het een dramatische ochtendspits? Ik vermoed van niet. Velen houden tegenwoordig rekening met sneeuwverwachtingen, bovendien is op een vrijdag traditioneel rustiger op de weg en tenslotte gaat het op een gezapig relatief lichte sneeuwintensiteit waar strooidiensten goed weg mee kunnen.

Neemt niet weg dat secundaire wegen, fietspaden, voetpaden etc. er morgen opnieuw gevaarlijk glad zullen bijliggen.

maandag 28 januari 2019

Opnieuw sneeuw op komst in Vlaanderen

De winter kabbelt rustig door. Aan de westflank van een depressie over het noorden van Duitsland worden talrijke buien over ons land gestuurd. In de Ardennen valt hierbij sneeuw en over de Hoge Venen zelfs veel sneeuw; er kan daar tegen vanavond zo'n 20 cm liggen.

Voor Vlaanderen is het vooral uitkijken naar dinsdagnacht en woensdag. Een kleine Franse depressie trekt net onder ons door waardoor wij in de koude lucht blijven zitten. De bijhorende neerslag echter zal ons bereiken en dit zal grotendeels onder de vorm van sneeuw zijn. Bezuiden Samber en Maas kan 5 tot lokaal 10 cm sneeuw vallen, in Vlaanderen 1 à 3 cm in het westen en centrum van het land, 2 tot lokaal 5 over het oosten. In Laag- en Midden-België zal het in de namiddag dooien waardoor het sneeuwdekje het alweer lastig zal krijgen.

De sneeuwlaag in de Hoge Venen (er ligt daar nu opnieuw zo'n 10 cm sneeuw) zal verder aandikken de komende dagen richting 25 à 30 cm. Vooral op vrijdag dooit het ook daar licht maar naar het weekend toe lijkt het daar alweer licht te blijven vriezen. Met andere woorden, vanaf morgen is wintersport daar perfect mogelijk en dat zou wel eens tot na het weekend het geval kunnen zijn.

zaterdag 26 januari 2019

Kil kwakkelweer

Vandaag bevinden we ons in een brede warme sector waarin zeer zachte subtropische zeelucht wordt aangevoerd en het kwik oploopt naar zo'n 9 graden. Vannacht trekt een koufront door waarachter opnieuw subpolaire lucht wordt aangevoerd in een zogenaamde valse warme sectort. Het wordt een natte zondag met regen en buien. Naar de avond toe gaat de wind ook pieken met storm op zee en heel even rukwinden tot zo'n 80 km/h en aan zee tot zo'n 90 km/h. Polaire lucht bereikt ons dan in de loop van zondagavond/nacht na de doortocht van een backbent occlusie. 

De neerslag gaat in de Ardennen dan over ins sneeuw en ook dieper landinwaarts kan er in Midden-België smeltende sneeuw vallen. Tegen maandagochtend kan er over de Hoge Venen een verse sneeuwlaag van zo'n 10 cm gevormd worden. In de loop van maandag dikt de sneeuwlaag verder aan door sneeuwbuien. Vooral over de oostelijke landshelft vallen er regelmatig winterse buien.

Ook de dagen nadien valt er regelmatig sneeuw in de Ardennen en in de loop van de week kan het sneeuwdek over de Hoge Venen verder aandikken tot zo'n 30 cm als de weermodellen het juist hebben. In Vlaanderen valt er eveneens regelmatig neerslag, al dan niet onder de vorm van buien. Het gaat om regen, maar vaak ook om smeltende sneeuw en 's nachts kan er eventueel sneeuw vallen die (tijdelijk) blijft liggen. 

In het tweede deel van de week wordt het opnieuw zachter maar het blijft ook dan wisselvallig met regelmatig regen. De straalstroom bevindt zich evenwel gans de week doorgaans bezuiden van onze contreien waardoor we ons gans de week aan de koude kant van het polaire front bevinden en van echt zacht weer geen sprake kan zijn... Kil kwakkelweer dus.

maandag 21 januari 2019

Sneeuwchaos?

Als we de media mogen geloven staan we morgen met zijn allen stil en ligt België op zijn gat.

Wat staat er nu echt op til? Wel, in concreto zal het vannacht nog eens vriezen en ook morgenochtend vriest het nog vrijwel overal. In de ochtend bereikt een vrij smal koufront de kuststreek waar het rond 7 uur kan beginnen sneeuwen. De sneeuw bereikt de drukke driehoek Antwerpen-Gent-Brussel tegen een uur of 9. Dus net na de ochtendspits, wat niet onbelangrijk is. Het zal een paar uur sneeuwen uit het sneeuwfront al is het veelal lichte sneeuwval. Uiteindelijk kan er op veel plaatsen enkele centimeter sneeuw vallen. Dat gaat meestal over zo'n 2 à 3 cm maar lokaal kan dat iets meer zijn. Geen grote hoeveelheden dus maar wetende dat alles blijft liggen in eerste instantie kan dat voor de nodige overlast zorgen, zeker op de secundaire en weinig bereden wegen.

In de namiddag gaat het licht dooien in het westen van het land en zal de sneeuw er deels smelten. De dauwpunten zijn evenwel slechts licht positief zodat niet alles waarschijnlijk zal wegsmelten. In het centrum en oostelijke deel van het land blijven de maxima evenwel rond het vriespunt schommelen en is er van smelten weinig sprake.

Tijdens de avondspits lijkt het erop dat de sneeuw over het oosten van het land is aangekomen en dus blijven de belangrijkste verkeersassen grotendeels gevrijwaard van sneeuwval op dat moment. De secundaire wegen zullen deels uiteraard nog met sneeuw bedekt zijn.

Het is nog even uitkijken naar een buiengebied dat dinsdagnacht onze kant opkomt. Bereikt deze zone ons land, dan kan het dinsdagnacht een woensdagochtend opnieuw sneeuwen in ons land, maar de modellen laten geen eenduidig beeld zien hierover en sommige late de buien over Frankrijk trekken. ALS deze buien ons land wél bereiken, kan dat voor meer overlast zorgen dan de sneeuw van morgen overdag!

vrijdag 18 januari 2019

Schaatsen uit het vet? Weerkaart analyse...

De weerkaarten zijn de laatste dagen best spannend te noemen. Een hogedrukblokkade in de hoogte werpt zich volgende week op ten westen van de Britse Eilanden en tegelijk zakt een hoogtelaag (cutoff low) via West-Europa naar de Middellandse Zee. Aan de grond is er bijgevolg sprake van belangrijke drukstijgingen over Scandinavië terwijl een vrij diep lagedrukgebied zich nestelt over het Middellandse Zeebekken. Hieronder volgt een beknopte bespreking van de evolutie volgens het Europese weermodel ECMWF.

Begin volgende week zie we de eerste tekenen van opbouw rug 500 hPa over de Oceaan, terwijl een hoogtelaag van IJsland begint af te zakken richting Britse Eilanden. Verbonden aan deze afzakkende hoogtedepressie is een neerslagzone verbonden die later op dinsdag ons land kan bereiken met kans op (smeltende) sneeuw.


Tegen donderdag is de hoogtedepressie (cutoff low) aangekomen over het westen van de Middellandse Zee en stagneert daar en diept verder uit. De rug over de oceaan recht zich verder op en vormt een blokkade. Door de advectie van warme lucht in de hoogte zien we de druk stijgen over de Noorse Zee.


Vrijdag reikt de rug tot Lapland en de druk over Scandinavië bouwt verder op (High). De depressie over de Middellandse Zee schuift wat op naar het oosten maar blijft diep (ca. 985 hPa). Tussen beide drukgebieden staat een vrij krachtige oostnoordoostelijke stroming met aanvoer van Continentaal Polaire Lucht (cPl). Motor van dit alles alles is duidelijk de uitgestrekte depressie boven de Middellandse Zee. We kunnen spreken van transportkou.


Zaterdag verandert er weinig, al zien we de rug afbrokkelen aan de westflank (bezuiden IJsland). Voor de Benelux heeft dit nog totaal geen invloed en stroomt er nog steeds koude landlucht binnen, aangevoerd door de uitgestrekte depressie over de Middellandse Zee.


In de hoogte kalvert de blokkade verder af, maar op grondniveau zien we nog steeds een hogedrukgordel met as ten noorden van de Lage Landen. De druk daalt wel in de kern. Er wordt nog steeds transportkou aangevoerd al zit een deel van de kou intussen ook gevangen over West-Europa.


De blokkade is begin volgende week van de weerkaarten verdwenen en de luchtdruk daalt verder ten noorden van ons land. Van een diep lagedrukgebied is intussen eveneens geen sprake meer over de Middellandse Zee. De transportkou stagneert maar blijft over onze streken aanwezig. Een duidelijke aanval van zachte zeelucht van over de Oceaan blijft uit.


Op 850 hPa zien we de transportkou ook goed op gang komen. Op donderdag zit de koude lucht in de hoogte nog ver weg. 


Door toedoen van de drukopbouw over Scandinavië zien we deze koude lucht in beweging komen.


Tegen zaterdag bereikt deze koude luchtmassa de Benelux.


Op zondag zitten we stevig ingevangen in de koude lucht uit het noordoosten.


Ondanks de stagnerende advectie van de koude lucht hebben we over onze contreien nog steeds koude bovenluchte (ca. -15gr op 850 hPa). Echt zachte lucht zit nog ver weg over de Atlantische Oceaan.


Wat dit alles betekent voor ons weer concreet? Zaterdag is het deels bewolkt maar waarschijnlijk droog. Het kwik blijft steken bij een graad of 3. Zondag eerst deels bewolkt maar in de loop van de dag wordt het zonnig. Ondanks de zon wordt het niet warmer dan 2 graden. Maandag verandert er weinig en is het veelal zonnig bij een graad of 3. Dinsdag bereikt een neerslagzone ons land, horende bij het bovengenoemde uitzakkend cutoff low, en kan en (smeltende) sneeuw vallen. het is dan veelal bewolkt. Ook woensdag is het veelal grijs maar het wordt dan droog. Het kwik haalt met moeite een graad of 2. Vanaf donderdag bereiken ons af en toe wolkenvelden afkomstig van de depressie over de Middellandse Zee maar het zou grotendeels droog moeten blijven al kan er af en toe luchte sneeuw vallen uit het soms dikke wolkendek. De wind waait dan matig uit het noordoosten en overdag blijft het licht vriezen. Mede door de wind zal het onaangenaam toeven zijn buiten. Ook tijdens het komende weekend blijft het kwik overdag het vriespunt opzoeken.

De nachten worden eveneens koud. De eerstkomende nachten dalen de minima naar een graad of -5 à -6 in Vlaanderen. Naar dinsdag en woensdag toe wordt het 's nachts iets zachter door de bewolking maar ook dan hebben we te maken met algemene nachtvorst. De rest van volgende week kan het 's nachts opnieuw stevig vriezen met minima steeds in de buurt van -6 graden.

We staan dus aan het begin van een winterse episode zonder evenwel extreme toestanden aangaande sneeuw of kou. Het is ook maar de vraag hoelang deze winterse periode zal stand houden. Er zijn signalen dat het na komend weekend opnieuw wat zachter wordt. Een echt significante opwarming lijkt geen enkel geraadpleegd globaal weermodel evenwel te berekenen, zodat de kansen op een verlenging gaaf blijven.

dinsdag 15 januari 2019

Is de Beer straks los, of wordt het toch maar een welpje?


Wordt het nog winter? Geen idee, maar de kaarten laten toch steeds koudere kaarten zien op termijn. Hoofdreden is de sputterende straalstroom (en de achterliggende troposferische polaire vortex) en het feit dat het polaire front geleidelijk steeds meer zuidwaarts zakt. Over het algemeen komen we dus dieper in de koudere lucht terecht, of beter gezegd, de zachte oceaanlucht bereikt ons niet of nauwelijks meer na doortocht van het koufront  dat morgenavond over ons land trekt en deel uitmaakt van het polaire front. Met andere woorden: woensdagnacht maken we de kanteling mee naar een ander weerregime

Bovendien laat het Europees weermodel volgende week significante hogedrukopbouw zien benoorden de Lage Landen in combinatie met een lagedrukzone boven Zuid-Europa en de Middellandse Zee. In de hoogte is tevens sprake van een aanvankelijk geblokkeerde situatie. 

Alles samen toch kansen voor een beduidend kouder weerbeeld met algemene (soms matige) nachtvorst en overdag volgende week maxima die schommelen rond een graad of +3 en later op de week amper positief zouden worden.

Deze tendens moet bevestigd worden de komende dagen maar de kansen op een beduidend kouder weerbeeld zijn vrij groot. Details geven is nog onzinnig, ook als het om sneeuwkansen gaat...


woensdag 9 januari 2019

Daar is hij weer, de polar vortex (en het gezever er rond).

Met bovenstaand artikel (8/1) poogt De Standaard lezers te winnen over een intussen gehypet fenomeen als de Polaire Vortex (Polar Vortex). Meer info over deze PV op een eerdere blog van mij.

Kort samengevat komt het erop neer dat er in de winterperiode over de noordpool een lagedrukgebied ontstaat erg hoog in de atmosfeer (op een paar tientallen kilometer hoogte, ver boven waar het 'gewone' weer en de wolken zich bevinden). Op deze hoogte in de stratosfeer is het dan erg koud, rond zo'n -80 graden. Omheen deze depressie waait er een cyclonale wind, van west naar oost. Vandaar de aanduiding 'vortex' of wervelwind.

Bijna elk jaar hapert deze motor door invloeden vanuit de troposfeer (waar 'het weer' zich afspeelt) en warmt deze depressie plots snel op, tot wel 50 graden op enkele dagen tijd! Men spreekt dan van een Sudden Stratospheric Warming (SSW). Dit kan ervoor zorgen dat deze vortex aan de wandel gaat en het poolgebied verlaat of zelfs in twee delen breekt. Over de noordpool stijgt daardoor de luchtdruk en is er in plaats van een lagedrukgebied, uiteindelijk sprake van een hogedrukgebied. Gevolg is dat de westenwind gaat liggen of zelfs omkeert een een oostenwind wordt.

Net zoals er een invloed is van de gebeurtenissen in de troposfeer richting stratosfeer (en PV), is er ook nog een (onduidelijke) invloed van de stratosfeer richting troposfeer. Met andere woorden, het gedrag van de PV zou een invloed hebben op de circulatie die ons weer bepaalt. Zo zou een stilvallende PV kunnen zorgen dat de gewone straalstroom ook verzwakt en kan gaan slingeren. Dit vergroot op zijn beurt de kans op blokkades in de atmosfeer en de kansen op winterweer. Een 1 op 1 verband is er echter niet.

Bovendien staat niet elke verzwakkende straalstroomsituatie garant voor winterweer bij ons, het hangt er immers sterk van af waar de blokkades ontstaan. Bovendien blijkt dat er bijna elk jaar wel een SSW plaatsvind en uiteraard kennen wij helemaal niet elk jaar een periode met winterse toestanden.

Het mag duidelijk zijn dat het PV fenomeen sterk overroepen wordt en vooral nog de gevolgen voor ons weer.

Dit gezegd zijnde komen de berichten van deze PV niet zomaar in de media. Er is immers sinds de laatste decade van van december een SSW aan de gang die tot op vandaag gehandhaafd blijft. Intussen is de PV in twee gesplitst en is er sprake van een oostelijke wind rondom de noordpool op zeer grote hoogte. Dit is dus al enkele weken aan de hand en men zou kunnen verwachten dat langzamerhand er een invloed zal te zien zijn naar beneden toe, richting troposfeer. Onderstaande kaarten geven de actuele toestand van de PV  waaruit duidelijk blijkt dat de PV is twee gebroken is met een kern boven Centraal-Europa en de andere kern boven Canada.

 Omheen de PV stroomt de lucht vandaag in wijzerzin, normaal is dat in de winter tegenwijzerzin 

 De PV is in 2 stukken gebroken met een kern boven Centraal-Europa en de andere kern boven Canada. Boven de pool is er sprake van een hogedrukgebied. De gele kleur geeft een warm gebied aan boven Siberië op grote hoogte, de koude zone (met temperaturen onder -50 graden) is verschoven weg van de noordpool).

In de 3de decade van december is de wind omheen de PV snel beginnen afnemen en rond de jaarwisseling is deze van richting omgekeerd. De rode kleur in de grafiek geeft de verwachting aan voor de komende dagen waarbij niet meteen een sterk herstel te zien is van de PV.


En wat laten de modellen zien op middellange termijn? Wel, zowel het Amerikaanse als het Europese globale weermodel laten een voorzichtige afkoeling zien naar de laatste decade van de maand. Of op zijn minst is er in beide modellen geen sprake van een doorzettende westelijke stroming (hieronder is het ensemble weergegeven van het Europese ECMWF model). Maar het is erg voorbarig daaraan een aanzet tot winters weer te koppelen en het is al helemaal niet gegrond deze evolutie te linken met gesplitste PV!