woensdag 7 januari 2015

Twee stormen met orkaankracht op de weerkaarten

Het gaat hard op de Europese weerkaarten de komende dagen. Bij ons gaat het bij momenten flink regenen en waaien, maar dat is niks in vergelijking met wat delen van de Britse Eilanden en bvb Denemarken zullen zien.

Over de USA en over de Oceaan is actueel een erg krachtige straalstroom aanwezig met een windsnelheid tot zo'n 160 kts. Deze is deels gekoppeld aan de koudegolf over de oostelijke helft van de USA waarbij de koude lucht de komende 24 uur snel oostwaarts opschuift en over de Oceaan komt te liggen. In de extreem sterke barokliene band die daardoor ontstaat sterkt de straalstroom verder uit in deze regio tot bijna 200 kts wat extreem hoog is. De onderste luchtlagen reageren daarop ogenblikkelijk onder de vorm van het snel uitdiepen van diverse stormdepressies (rapid cyclogenese). Twee van deze stormen trekken op vrijdag en zaterdag over Schotland, de noordelijke Noordzee en Denemarken.



De onderste twee prognose kaarten van UKmet tonen beide stormen. Het gaat steeds over zeer kleine depressies met desalniettemin een zeer krachtig windveld. Een windveld dat deels zo krachtig is door het ageostrofisch onevenwicht (snelle uitdieping, isallobarisch windveld). GFS laat voor beide stormen 3 uurlijkse druktendensen zien van ca. 20 hpa, zowel aan de voorzijde (negatief) als aan de achterzijde (positief).



 Het GFS model komt voor beide depressies met een gemiddelde wind bezuiden de depressiekern rond 60-70 kts, wat neerkomt op orkaankracht. Merk op: deze depressies zijn daardoor niet perse orkanen (helemaal niet zelfs), maar ze hebben wel een windveld dat op de beaufortschaal overeenkomt met orkaan'kracht'. Hoe dan ook, men moet zich vooral over Schotland opmaken voor erg hoge golven en rukwinden tot om en bij de 160-170 km/h wat vanzelfsprekend voor veel schade kan zorgen aldaar. Later is ook Denemarken aan de beurt met daar nog steeds rukwinden mogelijk tot zo'n 140 km/h.

Vooruitzichten volgende 3 weken

Winterweer vooruitzichten komende 3 weken - 07-01-2015 tot 26-01-2015

Noot vooraf: deze middellange termijn verwachting is gebaseerd op wetenschappelijk onderbouwde feiten en maakt gebruik van onder andere diverse ensemble verwachtingen van GFS en ECMWF (MT en extended forecast), alsook van de voorziene ontwikkelingen van de stratosferische 'polar vortex' (zie hier voor meer achtergrond over deze SPV). Per week wordt in % aangegeven hoe groot de kans is dat de verwachting uitkomt.

week 1 : ZEER ZACHT (90%)
week 2 : ZACHT (80%)
week 3 : LICHT WINTERS (70%)

zeer zacht:
geen vorst noch winterse neerslag en maxima in Vlaanderen boven 8 °C.
zacht:
nauwelijks tot geen vorst noch winterse neerslag in Vlaanderen. Maxima in Vlaanderen veelal tussen 4 en 7 °C.
licht winters: 
af en toe kans op nachtvorst en slechts zeer occasioneel eventueel een ijsdag, occasioneel wat sneeuw in Vlaanderen mogelijk. Maxima in Vlaanderen veelal tussen 1 en 4 °C.
winters:
dikwijls nachtvorst en reƫle kans op enkele ijsdagen, eventuele neerslag die valt is vaak winters van aard (sneeuw, ijzel)
Maxima in Vlaanderen veelal tussen -2 en +2 °C. 
zeer winters:
quasi continue (matige tot strenge) nachtvorst en vaak ook overdag vrieskou. Er valt bij momenten (significante) sneeuwval. Maxima in Vlaanderen veelal onder 0 °C. 

Onderbouw:

Laten we met de deur in huis vallen: de komende 10 dagen op zijn minst moeten we geen winterweer verwachten. De stroming op de hoogtekaarten blijft onveranderd zonaal al wordt deze later wat meer meanderend maar van een opbouwende blokkade is absoluut geen sprake. Op 500 hPa zien we nog steeds een koudepoel boven oostelijk Canada, die later wat opschuift richting Oceaan en tegelijk afzwakt.

Vooral van morgen tot midden volgende week is er sprake van een strakke westcirculatie waarbij actieve regenzones over West-Europa trekt. De Benelux wordt nog deels gespaard door de nabijheid van het Azorenhoog,  maar vooral de Britse Eilanden en zeker Schotland en Denemarken moeten zich op vrijdag en zaterdag opmaken voor enkele zeer heftige stormen met rukwinden tot 180 km/h in Schotland.

Ook op langere termijn is van een blokkade geen sprake en de straalstroom blijft rond de 50 breedtegraad schommelen. Dus de kansen op echt winterweer blijven klein. Hoogstens is er op het einde van de termijn een evolutie naar een licht winters type, maat dat is verre van echt winterweer uiteraard. Maar echt winterweer: dat is in onze streken uiteraard niet de norm.

Van de SPV lijkt er voorlopig weinig heil te komen, ook al is er actueel een SSW aan de hang (zie afbeelding onderaan). Maar tot veel blokkade zorgt dat dus de eerste 2 tot 3 weken niet.