maandag 30 september 2013

Gouden oktoberdagen

Was het nu winter, dan vroor het bij de weerkaart hiernaast beslist stenen uit de grond wat de Russische Beer had bij deze vrij spel! Maar het is gelukkig pas eind september en dan kan de zon wel nog één en ander forceren in die zin dat ze sterk genoeg is om de van oorsprong polaire landlucht voldoende op te warmen.

Dat deze luchtsoort van oorsprong koud is bewijzen de vriestemperaturen vanmorgen lokaal in Polen en het westen van Rusland. Naast koel is de luchtsoort vooral ook relatief droog met vandaag heel wat zon, maar ook morgen en deels woensdag kan de zon vaak schitteren. De wind blijft evenwel altijd goed aanwezig en gezien het droge karakter van de lucht voelt deze, zeker uit de zon, wat schraal aan.

Naar donderdag en vrijdag toe sijpelt de warme lucht uit Frankrijk ons land binnen en wordt het nog wat zachter, vooral 's nachts. het kan op veel plaatsen 20 graden worden, evenwel is de lucht vochtiger en neemt de kans op buien en wolken dan toe. Tijdens het weekend koelt het opnieuw af.

Maar al bij al verloopt het eerste deel van de week dus bijzonder fraai.

Overigens was september klimatologisch gezien een volstrekt normale maand met evenwel grote verschillen van week tot week. De eerste decade verliep warm en droog. Tijdens de tweede decade was het dan weer fris en regenachtig, en tijdens de laatste decade werd het opnieuw zachter en bleef het veelal droog. Alles bij elkaar vertaalt zich dat in een 'gemiddeld normale' maand...

Het blijft opvallend dat de zonale stroming nog steeds uitblijft. maanden reeds, eigenlijk al van vorige winter, kennen we een eerder slingerend hoogtepatroon met vaak blokkerende toestanden. Benieuwd of dit de komende maanden zal kantelen. Ook opvallend is het zwakke orkaanseizoen. Alle parameters voorspelden een overactief orkaanseizoen. Tot nog toe werden 9 tropische stormen in het Atlantisch bassin geteld waarvan 2 het orkaanstadium haalden. Geen enkele van deze orkanen bedreigde de samenleving.

zaterdag 28 september 2013

winter en zomer op 1 kaart

In de vroege herfst is het niet geheel abnormaal dat zowel zomer als winter op één kaart te zien zijn en dit was gisteren zeker zo. Terwijl het gisteren in delen van Frankrijk en Spanje vlot 30° werd (trouwens zomers warm in gans de Middellandse Zee-regio), klom het kwik in het oosten van Polen en de Baltische staten niet hoger dan 8 à 9°. De grens tussen beide luchtsoorten bevindt zich net ten zuiden van ons land. Wij hebben m.a.w net nog de gunstige invloed van het hogedrukgebied ten noorden van ons met een uitdrogende oostelijke wind. Aan de andere kant van de temperatuurgrens ontwikkelen zich zomerse onweersbuien, niet eens zo ver hiervandaan over het westen van Frankrijk.Het is de verwachting dat deze situatie de komende dagen onveranderd blijft waarbij de Franse buien heel misschien vannacht of morgen de grensregio bereiken.


woensdag 18 september 2013

Indian summer op komst

Hoewel de term 'Indian Summer' voorbehouden is voor Noord-Amerika weet iedereen wel wat ik ermee bedoel. het klinkt alvast meer sexy dan 'nazomer'.

Na twee weken herfst begint de luchtdruk aan een gestage stijging waarbij de komende dagen een klim te zien zal zijn van ca. 1000 hPa naar zo'n 1030 hPa. Een hogedrukkern zal zich vooral vanaf vrijdag bij ons komen nestelen en daarna voor minstens een week aanwezig blijven. Ook in de hoogte zien we sterke opbouw van hogedruk onder de vorm va een ware Omega-blocking op 500 hPa. Zo'n configuratie houdt bestendig en honkvast weer in met storingen die ons niet kunnen bereiken en dus droge omstandigheden. Door de nabijheid van de hogedrukkern zal het ook erg rustig worden en daar zit net de adder onder het gras. Zo'n situatie eind september houd meteen gevaren in, en wel vooral aangaande de kansen op lage wolken en mist. 

De nachten zijn reeds relatief lang en hebben alle tijd om af te koelen. Het zal dus elke dag weer afwachten zijn hoeveel mist en lage bewolking er 's nachts wordt gevormd door dit afkoelingsproces en vooral, hoe snel dat ochtendgrijs zal oplossen. Vooral met een kern veelal over de Noordzee is het gevaar reëel voor een soms moeizaam oplosproces. Eens echter dit lukt, en dat zal regelmatig wel lukken uiteraard, krijgen we veel zon en mooi nazomerweer met maxima die klimmen richting 20 graden of net daarboven.




dinsdag 10 september 2013

Lezing over onweer op opendeurdag Urania

Komend weekend opent volkssterrenwacht Urania haar deuren voor het publiek. Op zondag zorg ikzelf voor een lezing over zware onweersbuien in onze contreien en ver daarbuiten, waarbij de impact centraal staat. Onder te motto 'het is zondag voor iedereen' hou ik het bewust minder technisch dan gewoonlijk en passeren er veel video's en beelden van zware weerfenomenen. Het doelpubliek is immers breed en iedereen moet er iets aan hebben. De lezing start om 15u. Iedereen is welkom!

zondag 8 september 2013

Grote kans op waterhozen

De komende 2 dagen komt een koudeput in de hoogte over de Lage Landen/Noordzee te liggen met op een hoogte van zo'n 5 km een temperatuur rond -25°. Gezien het warme zeewater actueel zijn  de omstandigheden voor waterhozen uiterst gunstig, meer bepaald op maandag en dinsdag. Ook de kans op onweer op zee en nabij de kusten is aanwezig.

dinsdag 3 september 2013

hoogtelaag maakt weerkaarten onzeker na warme golf...

Al dagen ziet het einde van de week er onduidelijk uit wat weerbeeld betreft. Reden is een uitzakkende hoogtetrog tegen vrijdag. Dit zit zowat in alle weermodellen en daarover bestaan weinig twijfel. Vraag is wel wat er dan gebeurt met deze trog. Meer dan waarschijnlijk zakt de trog zo ver zuidelijk dan een afzonderlijke cel zich afsplitst nabij de Britse Eilanden onder de vorm van een zgn. 'cut-off-low'. Kenmerkend van dergelijke afgesnoerde hoogtelaagjes is dat ze een eigenzinnig verloop kennen en weinig vatbaar zijn voor de hoogtestroming. Meer nog, ze zorgen zelf voor een specifieke hoogtestroming en isoleren zich dusdanig van het algemeen circulatiepatroon in de hogere luchtlagen. 

Zo'n hoogtelaag raakt met andere woorden ietwat op drift en de modellen hebben de uiterste moeite het traject van zo'n schip op drift te voorspellen. Veelal bevindt zo'n laag zich uit onze buurt en heeft deze onvoorspelbaarheid weinig invloed op ons weerbeeld omdat de onzekerheid slechts geld voor een beperkt gebied omheen het hoogtelaag. Hier echter heeft de afsplitsing plaats in onze onmiddellijke omgeving en zodoende is de weersverwachting voor het weekend en begin volgende week onzeker.


Het Europese model, vooral de operationele run dan, is optimistisch en laat het laag doorzakken tot het noorden van Portugal waarna het begin volgende week alsnog in onze buurt uitkomt. GFS en ook UKMO en GEM laten het low eerder stagneren nabij Ierland of de Golf van Biskaje en laten het low later eveneens onze kant opkomen. Voor het weerbeeld op zich lijkt het intussen niet zo erg veel meer uit te maken. Ondanks het feit dat de kern van het hoogtelaag tot begin volgende week uit onze buurt blijft, lijkt vooral de frontale storing, verbonden met dit low (en bijhorende depressie aan de grond) roet in ons eten te gaan strooien. Deze frontale en op zich initieel zwakke zone wordt voor het hoogtelaag vooruitgeduwd en bevindt zich zondag en begin volgende week over het westen van het Europese continent. Tot en met vrijdag en waarschijnlijk ook zaterdag lijkt er weinig aan de hand en krijgen we vooral meer wolken te verweken en zaterdag ook een toenemende kans op onweer.
Echter, vanaf zondag lijken actieve golven op de storing onze kant op te komen vanuit de Alpenregio en daar kan wel eens veel regen uitvallen. Alles hangt af van het gedrag van het hoogtelaag maar voorlopig lijkt dit een waarschijnlijk scenario. Dat de kans op een snelle afkoeling en overgang naar ander weerregime niet waarschijnlijk is, blijkt ook wanneer we de diverse weermodellen naast elkaar zetten (hiernaast). Allen geven een graduele afkoeling op 850 hPa vanaf het weekend maar allen blijven ruim boven 10 graden. Enkel GFS duikt de koele lucht in vanaf het weekend (hoogtetrog sneller bij ons dan bij de andere modellen) maar de operationele oplossing van dat model staat vrijwel alleen en het ensemble van GFS blijft ook veel langer boven 10 graden. 

Ook de neerslagsignalen blijven onduidelijk maar vooral vanaf zondag laten alle modellen de modellen de kans op neerslag sterk toenemen.

Tot het zover is echter lopen de temperaturen flink met maxima die flink boven 25 graden uitkomen. Het meteogram van GFS is er dan ook één om te bewaren voor begin september (het eerste deel van de periode dan, want zoals gezegd verliest het model de pedalen vanaf zondag en, zeker begin volgende week).



De oorzaak van de impuls van warme lucht is uiteraard opnieuw de eerder besproken uitzakking van koude lucht (trog) ten westen van het continent waardoor een sterke zuidelijke hoogtestroming op gang komt en er warme lucht uit Zuid-Europa tot bij ons wordt aangevoerd.