zondag 28 november 2010

Weerkaartbespreking op zondag - de Beer is los!

We staan aan het begin van een ongewoon winterse week voor eind november/begin december. De weerkaarten liegen er evenmin om. Deze koude periode wordt mogelijk gemaakt door enerzijds een blokkerende hoogterug over de oceaan, zich uitstrekkend tot ver over Groenland en anderzijds een uitgestrekt koude hoogtetrog, uitzakkend tot over Spanje. Het polaire front, welke normaal gezien boven onze contreien mag worden verwacht, ziet zich bijgevolg genoodzaakt om helemaal via het zuiden van Europa en het Middellandse Zee gebied te trekken. Wij bevinden ons steeds diep in de, doorgaans continentaal, polaire luchtmassa. Tegen het midden van de week is er weinig veranderd op de hoogtekaart met een blokkade die steeds meer neigt naar een high-over-low blokkade en tegen het einde van de week is deze configuratie een feit al verdwijnt ze snel van de kaarten daarna. Wij hebben steeds te maken met de trog en later even met het afgesplitse hoogtelaag. Daardoor kan een echte advectie uit het verre noordoosten tot oosten nooit echt op gang komen want daartoe zou ons land zich mooi tussen de drug en de trog moeten bevinden. In de lagere regionen van de atmosfeer bevindt de lagedruk zich meer zuidwaarts en bevinden we ons stilaan wel tussen beide systemen en vooral naar het midden van de week toe kunnen we spreken van echte 'transportkou'.

Inderdaad, de grondkaarten tonen een mooie evolutie waarbij zowel de lage- als hoge drukgebieden verder zuidwaarts zakken en ons land terecht komt in de oostelijke stroming tussen beide gebieden. Uitdiepende depressies welke langs het polaire front over de Middellandse Zee oostwaarts trekken doen de transport nog toenemen. Naar het einde van de week verliest deze configuratie aan kracht en is de advectie afgesloten doordat het hogedrukgebied boven Scandinavië geleidelijk het hazenpad neemt richting Siberië. Desalniettemin stagneert de intussen aangevoerde vrieskou over onze streken en deze kou blijft over onze streken hangen tot wanneer westelijke stromingen deze plaklaag opruimen en dit zal waarschijnlijk niet voor het einde van deze week zijn...

Naast al het koudegeweld is er ook het hoofdstuk 'sneeuw'. Maandag reeds neemt die sneeuwkans toe over de oostelijke gebieden ten gevolge de passage van een rondtollend laagje. Dit zou over de oostelijke provincies wel enkele cm kunnen opleveren zodat daar het winterbeeld compleet wordt. Ook over het reliëf kan de sneeuwlaag aandikken en ligt er mogelijk tegen maandagavond een sneeuwlaag van zo'n 10-15 cm..

Daarna is het uitkijken naar wat een frontale storing zal doen welke zuid van onze streken trekt. Deze golf op het polaire front zou opgenomen worden door de sturende trog west van ons en bijhorende occlusie zou ons regen woensdag bereiken vanaf het zuiden. Ook dit zou sneeuw kunnen opleveren maar hoeveel is onzeker. Het lijkt er wel op dat de meeste streken niet zullen bedolven raken onder dikke sneeuwpakketten, daar is het er de situatie niet voor. Maar je weet maar nooit, het volstaat dat de golf minder occludeert en met het actievere gedeelte over ons land trekt en we hebben veel meer sneeuw. Naar het einde van de week toe wordt het opnieuw meest droog en is het uitkijkend naar de eerste dooiaanvallen vanaf het zuidwesten. Als die er al komen deze week....

Het lijkt er sterk op dat we zullen kunnen spreken van een officiële koudegolf. Daartoe moet het in Ukkel minstens 5 opeenvolgende dagen 's nachts vriezen en daarvan moeten er minstens 3 ook overdag met negatieve waarden afklokken. Dit is bij deze dus best mogelijk want van maandag tot en met vrijdag zou het volgens de meeste modellen continue moeten vriezen met tegen woensdag en donderdag zelfs maxima niet hoger dan -3 tot -5 graden en nachten tot -8 in het centrum van het land! Bovendien neemt de wind bij nadering van bovengenoemde storing flink toe tegen het midden van de week zodat we dan (dinsdag/woensdag) mogen spreken over gevoelstemperaturen tot -10 à -13 graden in het centrum van het land! Het spreekt voor zich dat het ook met spanning uitkijken is naar de ijsaangroei welke tot snel zou moeten vooruitgaan en zeker tegen volgend weekend (als de dooi tenminste niet invalt en er niet al e veel sneeuw valt) is schaatspret op veel plaatsen verzekerd...

Om af te sluiten nog enkele kaartjes. Eerst even kijken naar de gevoelstemperatuur (dus hoe koud de temperatuur aanvoelt rekening houdend met de wind). Deze dendert tegen het midden van de week onder -15°, zelfs overdag, vooral op woensdag.

Tegen het einde van de week lijkt Europa redelijk ondergesneeuwd te zijn, al moeten we de nodige terughoudendheid tentoonstellen t.o.v de absolute waarden op de kaart, dewelke eerder indicatief zijn...


dinsdag 23 november 2010

Grote problemen op komst in Europa!?

De weerkaarten geven het al langer aan, we staan aan de voordeur van een winterinval in grote delen van Europa waarbij de koude lucht vanuit Scandinavië opvallend diep naar het zuiden zal dringen. Op het raakvlak van deze koude luchtmassa en de nog steeds zachte lucht in het noorden van Afrika ontwikkelen zich bovendien storingen welke over delen van Europa zullen trekken vanaf het weekend en aan de noordflank van deze neerslaggebieden kan wel eens veel sneeuw vallen. Delen van Marokko riskeren dan weer af te rekenen met overvloedige neerslag.


Bekijken we de gecumuleerde sneeuwkaart van GFS (zonder rekening te houden met eventuele dooi onderweg maar die zal beperkt zijn), dan zien we een ondergesneeuwd Europees vasteland, naar mijn mening vrij uniek voor eind november! Ook grote delen van de Benelux zouden in dit scenario (waarvan de details nog flink kunnen wijzigen) wit worden vanaf het weekend. De koude periode zou tot de eerste week van december kunnen aanhouden, daarna is het afwachten.

Feit is dat met zo'n kaarten de overlast regionaal groot zal zijn, vooral in de zuidelijke regio's die af te rekenen krijgen met de depressies die langs het polaire front trekken (het eerder genoemde 'raakvlak'). De neerslagintensiteit op deze storingen dient niet te worden onderschat want ze worden rechtstreeks gevoed door zeelucht van de Middellandse zee en kunnen dus enorm veel vocht bevallen en hoge sneeuwintensiteiten opleveren. Tientallen centimeter in delen van Zuid-Frankrijk, Noord-Italië, de zuidflank van de Alpen en verder naar Zuid-Duitsland zijn waarschijnlijk. Men weze hierbij gewaarschuwd...


zondag 21 november 2010

winter"prik"

Ze zijn daar weer, de mannen en vrouwen van de 'winterprik'. Alles wat maar winters is, lang of doud, scherp of soft, noemt men tegenwoordig een winter'prik'. Laten we afspreken deze uitdrukking niet meer te gebruiken, ok? Overigens dan ook niet meer de termen 'mini-windhoos, 'waterhoos' voor veel regen aan te duiden. De woordvoerder vond trouwens naast de regenval, sneeuwval en hagelval nog een nieuwe term uit, de 'hevige bladerval'. Het moet niet gekker worden mensen...

Overigens kan ik wel de voorziene winterprik...correctie, koude episode bevestigen welke ik reeds vrijdag hier aankondigde. Tot donderdag moeten we in Vlaanderen weinig vrezen, enkel op de Ardense toppen kan een dun sneeuwlaagje reeds vanaf vannacht groeien. Echter naar het weekend toe en begin volgende week gaan de temperaturen danig achteruit met overdag slechts lichte dooi en 's nachts meestal vrieskou, zeker in het binnenland. Ook de sneeuwkansen nemen toe, al is daar nog onduidelijkheid over want alles staat en valt bij de exacte positie en beweging van kleine depressies...

Hoe dan ook, we hebben het ooit met andere weerkaarten moeten doen aan de vooravond van de winter dus reden tot klagen heeft de winterfreak niet me dunkt...

vrijdag 19 november 2010

Weerkaartbespreking op zondag (vervroegd)

Laat me toe de zondagse weerkaartbespreking te geven op vrijdag, het zijn immers spannende tijden voor winterliefhebbers...

De actuele situatie op de weerkaarten is dusdanig dat de barokliene zone/polair front zich wel en goed bezuiden onze regio bevindt, gestuurd door een uitgestrekte hoogtetrog over het oostelijke deel van de oceaan. Deze trog schuift echter vrij snel richting Europees continent en maakt aan de westflank plaats vrij voor een snel opbouwende hoogterug. In geen tijd evolueert deze rug tot een massieve omega-, later Rex-blokkade waarvan het westelijke oksellaag zich nestels bezuiden Groenland en het oostelijke laag over het Europese vasteland. Het lijkt er sterk op dat deze blokkade het minstens uithoudt tot eind volgende week. Aanvoer van zachte maritieme lucht is hierdoor uitgesloten.

De koudere lucht zal ons pas goed gaan bereiken wanneer het oostelijke oksellaag Frankrijk intrekt en de stroming goed vanuit noordoost wordt geadvecteerd. De afkoeling gebeurt zeer geleidelijk aan, maar de opzet van de configuratie lijkt dan ook grondig te verlopen wat uiteraard geen garantie is voor iets...

Maandag zijn de bovenluchten op 850 hPa afgekoeld tot slechts -2°. Een etmaal later is dit al zo'n -5° maar daarna blijft deze waarde min of meer ongewijzigd. De TE850 zakt wel diep door en komt uiteindelijk uit bij zo'n 11° wat best koud is. Het is uitkijken vervolgens wat er langsheen de oostflank van de blokkade zal naar beneden komen. Klassiek ontwikkelen zich aan de westflank van Noorwegen kleine lagedrukgebiedjes welke met de stroming tot bij ons kunnen komen. Bovendien zwelt het hoogtelaag over Scandinavië aan met op 500 hPa een temperatuur rond -40° en op 850 hPa is dit zo'n -12°. Een polar low is dus in deze gebieden niet uitgesloten. Voorlopig laten de modellen deze echt koude luchtmassa niet tot bij ons komen door de stagnatie van de trog over Scandinavië. Echter op deze termijn is dit nog vrij onzeker.

Feit is dat de basisconfiguratie voor winters weer alvast goed is, al kon de as van de blokkade beter wat meer oostelijk liggen en wat meer gekanteld zijn. Het is nog een beetje afwachten hoe koud de aangevoerde luchtmassa uiteindelijk zal zijn, veel hangt af van de exacte drukverdeling en snelheid waarbij alles wordt aangevoerd. Kleine lows op de Noordzee kunnen bovendien tijdelijk zachtere zeelucht aanvoeren.

Wat de sneeuwkansen betreft is het nog te vroeg om harde uitspraken te doen. Voor de Ardennen zal de neerslag geleidelijk aan als sneeuw vallen, overdag meestal smeltend. In de lagere gebieden kan de neerslag een winters karakter krijgen, eventueel in de nacht/ochtend blijven liggend, maar dat moet nog worden geëvalueerd...

woensdag 17 november 2010

Eerste winterprik in aantocht midden volgende week ..?

Voor het eerst dit jaar mogen de winterliefhebbers echt wakkerschieten want de weerkaarten voor de lange termijn zijn veelbelovend. De modellen laten een rustig opbouwende winterconstructie zien met een opbouwende omega blokkade op de oceaan een een poel van koude lucht in de hoogte bij Scandinavië. Deze configuratie laat toe om koude lucht uit het verre noordoosten tot bij ons te advecteren. De ensemble pluimen van zowel het Amerikaanse als Europese model geven mooi weer hoe snel en diep de koude lucht binnen spoelt. Hieronder de pluim van het Amerikaanse model GFS...

De termijn is uiteraard nogal ver maar de eerste indicaties zijn veelbelovend. Moeten we bij deze kaarten nu echt scherp winterweer verwachten? Wel nu, laat ons stellen dat de eerste aanzetten veelbelovend zijn. Hoe scherp alles wordt zal afhangen van de reële drukliggingen en deze zijn op deze termijn nog niet zeker uiteraard. Maar met een -10° op 850 hPamag je toch al winterse neerslag verwachten sneeuw in de Ardennen (in zoverre er neerslag valt). 's Nachts kunnen we dan rekenen op de eerste échte nachtvorst en ook overdag halen we waarschijnlijk moeilijk nog de 3 à 4 graden.

Iets om in het oog te houden!

maandag 15 november 2010

Weerkaartbespreking op zondag

De weerkaarten voor deze week zijn heel wat rustiger dan wat we afgelopen week hebben gekend, met in enkele dagen tijd op veel plaatsen neerslagwaarden rond 80 mm, wat normaal in een ganse maand valt.

De zonale stroming en later uitgestrekte hoogtetrog over de oceaan is inmiddels gebroken. De trog die voor al het actieve weer heeft gezorgd is intussen gearriveerd over W-Eur maar vult op en een afzonderlijk afgesplitst low breekt van de trog en zakt af naar de Middellandse Zee. Nieuwe troggen zakken af vanaf de oceaan maar de gekoppelde regenzones raken moeilijk tot over het continent en zwakken tegelijk sterk af, tgv tegengas dat een Scandinavisch hogedrukgebied biedt. Bovendien komt de straalstroom steeds zuidelijker te liggen en is er meer en meer sprake van een uitgestrekte trog in de hoogte over de oceaan en W-Eur. Wij komen terecht diep in de trog, benoorden de regio waar actieve storingen op het polaire front zich situeren.

Zulks staat uiteraard garant voor weinig spektakel en temperaturen nabij de normalen. Veel neerslag lijkt er zeker niet te vallen maar de zon zal ook niet al te veel schijnen. Het zal niet deze week zijn dat we het enorme zonneschijn tekort zullen optrekken en dus blijft het overwegend sombere novemberweer voort duren.

Op iets langere termijn (begin volgende week) lijken de weerkaarten interessante evoluties te vertonen met en inzettende blokkade over de oceaan waarbij een trog zich nestelt over N-Eur. Wanneer deze configuratie opschuift naar het oosten en zich verder ontwikkelt zou een 'poging' tot winterweer niet uitgesloten zijn.

Doch, zover zijn we lang nog niet en eerst moeten we een week zonder geschiedenis doorploeteren, in tegenstelling tot de afgelopen week...


vrijdag 12 november 2010

EDIT: wateroverlast? ==> wateroverlast !!!

Het zit er al een paar dagen aan te komen, een actieve golvende storing trekt de komende 48h over ons land (is al bezig) en diverse golfjes op het front zullen af en toe voor veel regen zorgen. Door de vele regen die reeds is gevallen en de doordrenkte bodem is alles wat nu valt te veel en dit verse water dringt geen mm meer in de bodem. En er zal nog veel vallen: ik verwacht tussen nu en zondagnamiddag hoeveelheden tussen 40 en 60 mm in het centrum van het land. In het uiterste westen zal dit wel wat minder zijn, maar in de Ardennen kan dat oplopen tot 80 mm en het is maar de vraag of de grote rivieren (Maas,...) dit allemaal zullen kunnen verteren. Hieronder de gecumuleerde regen voor de komende 54 uur....

woensdag 10 november 2010

stormweer donderdag

De komende 3 dagen zullen we weten wat herfst is. Dit hebben we te danken aan een extreem diepe depressie bij de Britse Eilanden met een kerndruk van zo maar even 946 hPa!!


Het gaat hard waaien en er vallen 10tallen liter regen. Morgen verwacht ik de meeste wind met een dikke 6 en eventueel heel even 7 bft in het binnenland met lokaal windstoten tot 90-95 km/h. Dit is de eerste storm en deels zijn de bomen nog drager van bladeren, dus het schade potentieel is hoog! Veel regen ook, een echt verregende winderige namiddag. De cross in Niel zal onstuimig verlopen...

Ook zaterdag veel regen en nog vrij veel wind. Ook zeer zacht met tegen zaterdag maxima tot 13°.

Technische verwachtingen omtrent het stormweer kan gelezen worden via mijn andere blog.

zondag 7 november 2010

Weerkaartbespreking op zondag

We gaan een vrij onstuimige week tegemoet. Op de oceaan is het al depressie wat de klok slaat met vandaag reeds een zeer uitgesproken depressie zuid van Groenland. Dit uitdiepend systeem zal via de Britse Eilanden richting Frankrijk trekken en aan de voorzijde eventueel voor sneeuw zorgen in de iets hogere gebieden van de Schotland met zelfs tijdelijk wat blizzard achtige taferelen. Wij krijgen met de bijbehorende regen te maken vanaf maandagmiddag maar de activiteit gaat er snel uit door het zeer snel opvullen van de depressie.

Hierboven de GFS kaart voor maandag met de voorziene sneeuw (tijdelijk) in Schotland. Ook in de Alpen in de hogere gebieden sneeuwval. Voorts veel wind in delen van de Britse Eilanden met lokaal tijdelijk blizzard-achtige toestanden.

Intussen zakt een nieuwe portie koude lucht naar het zuiden vanuit Groenland waardoor een nieuwe brede hoogtetrog ontstaat op de oceaan met aan de zuidkant een strakke straalstroom. Bij deze nieuwe trog diept zich opnieuw een diepe depressie uit en de bijhorende actieve regenzones bereiken ons tegen donderdag. We komen dan ook opnieuw terecht in een vrij strak windveld met vooral op donderdag veel wind al lijkt echt stormweer niet aan de orde. Ook de dagen daarna blijft het polaire front in onze omgeving slingeren en lijkt het op en top nat en winderig herfstweer te gaan worden.

Tot en met donderdag blijven we zitten in de polaire koele luchtmassa met maxima in de buurt van zo'n 8° en minima rond een graad of 3 à 4. Maar met het binnenvallen van de storingen op het einde van de week gaat het kwik weer de kaap van 10° vlot halen en zijn ook de nachten opnieuw zeer zacht.

donderdag 4 november 2010

Uitzonderlijk zachte nacht achter de rug

Afgelopen nacht was bijzonder zacht met temperaturen op veel plaatsen niet veel lager dan 15°. Dit zijn zelfs hoge waarden voor overdag in november. Voor gelijkaardige minima moeten we terug tot 1 november 1968, toen het in Ukkel niet koeler werd dan 14.4°. Het was waarschijnlijk de zachtste 4de november nacht want het vorig record staat op naam van 2005 en bedraagt 13.3°. Uiteraard vermeld ik er meteen maar bij dag 'dagrecords' weinig waarde hebben. Op de officiële Tmin is het nog even wachten maar die zal rond 14° schommelen voor Ukkel aangezien die waarde nog net is bereikt bij aanvang van gisterenavond.

De zachte lucht wordt aangevoerd in een gunstige barometrische situatie met een hogedrukgordel zuid van ons en een lagedrukzone noord van ons waardoor een strakke zonale stroming tot stand is gekomen.

Ook vandaag overdag wordt het bijzonder zacht met maxima rond 17°. Records daaromtrent zullen evenwel niet sneuvelen want het is vroeger al wel 18 tot zelfs 20° geworden begin november... Hieronder de temperatuurkaart voor deze ochtend in Nederland, waarden die kunnen tellen begin november!


woensdag 3 november 2010

zeer zacht

Met een zonale stroming wordt zeer zachte zeelucht naar ons land aangevoerd en dit tot en met zaterdag. Dit komt tot stand tussen een hogedrukgebied west van het Iberische schiereiland en een lagedrukzone nabij Scandinavië. Vooral morgen donderdag wordt het erg zacht met temperaturen lokaal wel tot 17°. Dit komt doordat de aangevoerde lucht zeer snel naar ons wordt aangevoerd en vanzelf reeds zeer zacht van karakter is met op 1500m (850 hPa) een temperatuur morgen tot maar liefst 10°!

Net ten noorden van ons slingert de grens tussen veel koelere lucht naar het noorden toe en daarbij horend een vrij indrukwekkende straalstroom. Daar krijgen we dus niet mee te maken, of het moest de harde wind (met stoten tot 60 à 70 km/h) zijn, maar die moeten we er morgen maar bijnemen maar mits wat geluk krijgen we in de loop van de dag af en toe de zon te zien en dan wordt het zowaar een beetje nazomer...

Vanaf zaterdag keert de stroming en wordt het weer koeler...