dinsdag 21 januari 2014

kent VTM weervrouw geen bijzonnen?

Vreemde uitspraak in het VTM nieuws tijdens het weerpraatje op het einde. De weervrouw toont er kort een filmpje enkele dagen terug gefilmd in Moskou. Volgens de weervrouw zijn dit bijzonnen die gelukkig van ver op een trein zijn waargenomen. De exacte wetenschappelijke verklaring moest ze ons schuldig blijven maar ze dacht wel dat deze fenomenen bij ons  ook geregeld voorkomen, meer nog misschien wel dan regenbogen.

Wauw, even slikken en mijn pet goed zetten. Ik denk dat zowat elke weeramateur, van Knokke tot Aarlen weet wat een bijzon is en hoe ze ontstaat. Een bijzon ('sundog' in het Engels) is een optisch verschijnsel in de categorie 'halo's'. Deze halo's ontstaan door lichtbreking (van zon, maan of een andere lichtbron) in ijskristallen. Door de regelmatige vorm van deze miljarden kristallen, welke vaak nog eens gelijk zijn geordend in de lucht, ontstaan deze volstrekt frequent voorkomende fenomenen. 
Ze kunnen alleen voorkomen of per twee en zijn elk 22° verwijderd van de zon.

 Bij ons komen halo's vooral voor wanneer er zich hoge wolken bevinden in de lucht (Cirrus, Cirrostratus, etc...). Deze wolken kunnen zo dun zijn dat ze niet opvallen maar de ijskristallen zijn wel degelijk aanwezig in dat geval. In zeer koude luchtmassa's kunnen de ijskristallen ook op waarnemingshoogte voorkomen door in de lucht zwevende ijsnaaldjes of opwaaiend sneeuw. Ook dan zijn deze fenomenen mogelijk.
 
Ze zijn ook  absoluut ongevaarlijk en het is dus ook veilig ze te spotten buiten een trein! Elk jaar zijn bijzonnen op tientallen dagen te zien vanaf 1 vaste plaats in ons land maar de meeste mensen letten er gewoon niet op. 

De opname in het filmpje toont trouwens nog de veel bekendere kleine kring, welke vaak (deels) gepaard gaat bij bijzonnen. In ons land en in Nederland worden deze optische verschijnselen al vele jaren bijgehouden door weeramateur verenigingen. Misschien moet de weervrouw haar boeken terug opendoen want dit is toch echt basis...