vrijdag 15 februari 2019

Lenteweer in februari...samenloop van omstandigheden

In Ukkel werd de maximumtemperatuur vandaag afgeklokt op een respectabele 18 graden (de officiële waarde weten we morgen pas). Wanneer we de weerkaart van vanmorgen hiernaast bekijken, zien we meteen de weldoener: een krachtig en uitgestrekt hogedrukgebied met kern boven de Alpen. Storingen worden ver weg gehouden en wij hebben te maken met een zuidelijke tot zuidoostelijke stroming. 

Doordat de situatie al een paard dagen zo is, heeft de aangevoerde luchtmassa tijd gehad uit te drogen. We hebben te maken met temperaturen in de namiddag rond 16 graden, terwijl de dauwpunttemperatuur erg laag is: rond het vriespunt! Hoe verder beide temperaturen uit elkaar liggen, hoe droger de lucht is. de lucht is m.a.w erg droog. In relatieve vochtigheid uitgedrukt: deze bedraagt ca. 30%. Hoe droger een luchtmassa is, hoe sneller deze opwarmt maar ook afkoelt. Kijken we maar naar onderstaand temperatuurgrafiek van verschillende meetstations in en om Gent. Vooral buiten de grootstad is dat effect goed te zien (zwarte grafiek, station Melle). Het valt op hoe snel het kwik in de late namiddag pijlsnel naar beneden duikt wanneer de zon laag aan de hemel komt. Eens de zon weer voldoende hoog komt deze ochtend, schiet het kwik opnieuw pijlsnel naar omhoog. Dit is typisch een fenomeen van een aride continentale (en dus droge) luchtmassa. Een gelijkaardig temperatuurverloop zien we in de woestijnen en in savannegebieden. 


Een bijkomende reden waarom het zo warm wordt dezer dagen, is dat de aangevoerde lucht gewoon ook erg warm is in de hoogte. Wanneer we de gebruikelijke referentiehoogte nemen van ca. 1500m (het 850 hPa vlak in vakjargon), dan zien we een temperatuur van maar liefst 10 graden op die hoogte (zie 850 hPa kaart model GFS hiernaast).

Het is nergens in West-Europa zo warm in de hoogte als bij ons, en bovendien bereikte deze bel van warme lucht ons net op het moment dat de zon zijn invloed het meest kon doen gelden, nl. deze namiddag.

Een bijkomend fenomeen is wat we noemen subsidentie aan de lijzijde van heuvelgebied of gebergte. Dezer dagen staat er een zuidoostelijke stroming en wordt de lucht dus over het Ardens reliëf omhooggestuwd om terug te zakken aan de achterzijde (de lijzijde). In dit geval dus in een gebied ten noorden van de Ardennen. Onderweg wordt een portie van de warme lucht in de hoogte meegepikt waardoor deze in de onderste luchtlagen terecht komt. Dit zorgt in die gebieden voor een extra paar graden. In die gebieden zien we dan ook de hoogste maxima vandaag (16-17gr) (zie kaart van 15 uur lokale tijd deze namiddag). Uiteraard speelt het feit mee dat de zonne-instraling vandaag 100% is (zelfs geen hoge bewolking).


De komende dagen wordt de aangevoerde lucht een fractie koeler (zie temperatuurgrafiek op 850 hPa (bovenste grafiek) van het GFS model. Morgen komt de T850 uit op zo'n 8 graden en zondag op zo'n 7-8 graden. De maxima zullen dan ook iets lager uitvallen dan vandaag in het weekend al blijft het met 13 à 14 graden nog erg zacht voor deze tijd van het jaar en schijnt de zon nog zeer uitbundig (al zijn er i.t.t vandaag wat meer hoge wolkensluiers). 


Vooral op dinsdag en woensdag zien we een knik in de grafiek en wordt het wat frisser met meer wolken en misschien lokaal een bui, maar daarna lijkt het weer zich te herstellen en lijkt het kwik opnieuw de 15 graden te gaan opzoeken...



dinsdag 12 februari 2019

Zonnig en zeer zacht weer; lange droge periode

De weermodellen bevestigen de eerdere prognose dat we aan de voordeur staan van een mooie, zonnige periode waar het lentegevoel nooit veraf zal zijn.

Morgen woensdag reeds wordt het snel vrij zonnig vanaf het zuiden met maxima die stijgen naar zo'n 10 graden. Tot en met maandag aanstaande blijft het vervolgens zeer zonnig met soms nauwelijks een wolkje aan de lucht bij maxima die stijgen tot zo'n 13 à 14 graden. In de Kempen is een lokale 15 graden niet uitgesloten, zeker op vrijdag. 

Vrijdag lijkt in het algemeen de mooiste en warmste dag van de week te worden met niks dan zon en meestal maar een zwak briesje. Er staat nooit al te veel wind zodat het lentegevoel wordt versterkt. De temperatuurcurve vertoont echter een sterke zaagtandvorm, wat wil zeggen dat het 's morgens nog fris zal zijn en ook 's avonds het snel zal afkoelen. Het is 's nachts dan ook niet warmer dan een graad of 2 tot 3. Het is tenslotte ook pas midden februari en eens de zon verdwijnt, koelt de atmosfeer razendsnel af.

Het lijkt er op dat tegen volgende week dinsdag en woensdag, er even meer bewolking komt opzetten, al blijft het waarschijnlijk droog. Daarna lijkt zich een herstel in te zetten van het zonnige en zachte weer. Deze tendens is in diverse globale weermodellen te zien en dus is de kans niet te onderschatten. Het zou met andere woorden zomaar eens kunnen dat het de komende twee weken droog blijft.

maandag 11 februari 2019

Lenteweer op komst!

Na een wisselvallige episode worden de kaarten volledig opnieuw geschud. Een krachtig hogedrukgebied gaat zich immers moeien met ons weerbeeld. De eerste dagen ontwikkelt een hogedrukgebied over Frankrijk zich en deze kern schuift later deze week op naar Centraal- en later Oost-Europa. Daardoor komt een stuw op gang van zachte lucht uit het zuiden, die bovendien zeer droog wordt. Naar vrijdag en komend weekend toe wordt de zuidelijke stuw nog versterkt waardoor de zon overuren zal maken. De komende 10 dagen zal het meer dan waarschijnlijk ook droog blijven.

De eerst komende dagen wordt het overdag nog zo'n 7 à 8 graden en ontstaat er vooral na de middag stapelbewolking. Vanaf donderdag zien we dat het allemaal zachter wordt met maxima vlot boven 10 graden en bijna niks dan zon. Het kan donderdag lokaal 12 tot 13 graden worden en bij een wind die slechts zwak waait wordt het lentegevoel aangewakkerd. Ook vrijdag is het puur lenteweer bij 13 graden en niks dan zon. Tijdens het weekend wordt het lenteweer verdergezet bij maxima rond 12 à 13 graden en nauwelijks een wolkje aan de lucht. 


zondag 3 februari 2019

15 graden in zicht?

Het is nog ver, maar de globale weermodellen tonen op termijn een aanvoer van subtropische zeelucht over onze streken. Dit onder invloed van een uitzakkende  koude poel in de hoogte over de westelijke Atlantische Oceaan. Als reactie recht zich een rug op over de oostelijke Atlantische Oceaan tegen 10/11 februari met  als resultaat advectie van zeer zachte zeelucht tot over West-Europa. Het weermodel GFS laat het kwik op 850 hPa vlot stijgen richting 5-8 graden. Dit moet resulteren in maxima in de buurt van 13-14 graden en wie weet zit er een verdwaalde 15 graden tussen. 

Het moet gezegd dat het weermodel waarvan sprake optimistisch is en de andere modellen (en het ensemble van GFS) eveneens een zacht regime voorspellen, met evenwel maxima in de buurt van 10-12 graden. Ook het Europese model toont zich iets meer bescheiden al laat ook dit model oplossingen zien die voorzichtig tippen aan de grens van 15 graden naar het midden van de maand.

In het zuiden van Spanje wordt het lente in dergelijke optimistische configuratie met maxima boven 20 graden. De winter mogen we uiteraard allesbehalve afschrijven, maar het is duidelijk dat de lente traag maar zeker ontwaakt over het zuiden van Europa...

vrijdag 1 februari 2019

Einde winterweer nabij...zacht weer op komst.

Aan het relatief koele weer, inclusief sneeuw, komt stilaan een einde. Vannacht en morgen zaterdag kan de neerslag nog winters zijn, vooral in de Ardennen de Kempen, maar vanaf volgende week schakelen we over op een zuidwestelijke stroming met aanvoer van zachte tot zeer zachte lucht.


In vakjargon spreken we van een opgang komende westcirculatie over de Oceaan en West-Europa waarbij storingen op geregelde tijdstippen ons land aandoen. 

In concreto verschuift de Canadese troposferische vortex (die voor zeer koud weer zorgt in delen van de VS) de komende dagen in verzwakte vorm richting Oceaan waardoor de westcirculatie wordt gehangmaakt. De aangevoerde lucht wordt meer en meer subtropisch van oorsprong over West-Europa en van nachtvorst is in Vlaanderen dan ook geen sprake meer vanaf dinsdag. Overdag klimt het kwik richting een graad of 8 met soms uitschieters tot 10 graden. De wind zal daarbij steeds goed voelbaar zijn en soms kan er vrij veel regen vallen, wat goed is voor de uitgeputte watervoorraden in de grond. 

Het ziet er naar uit dat de winter niet meer terug komt voor minstens midden februari.