maandag 22 augustus 2016

Heet...

Het wordt kantje boord om een officiële hittegolf te halen want daarvoor het met de komende dagen minstens drie maal 30 graden of meer worden in Ukkel. Maar de hitte die we hier vorige week hebben aangekondigd komt er wel degelijk. Vandaag reeds wordt het op diverse plaatsen al een aangename 23 tot 24 graden, dankzij de snelle evacuatie van een warmfront waardoor de opklaringen re vandaag sneller zijn dan voorzien.

Morgen dinsdag zitten we goed en wel in de warme lucht en zal er nauwelijks een wolkje te bespeuren zijn. Het kwik schiet dan ook door naar een goede 27 à 28 graden. De echte hitte komt pas op woensdag en donderdag in het land wanneer ons vanuit het zuiden uitzonderlijk warme lucht bereikt, zeker voor deze tijd van het jaar. Op 850 hPa, het referentieniveau om luchtmassa's te determineren en op zo'n hoogte van 1500 m, wordt het dan 20 graden. De vorige dagen zinspeelden de modellen soms dat door de zuidoostelijke wind, deze warmste lucht de Benelux moeizaam zou bereiken, maar daar zijn we collectief op teruggekomen. Met een 20 graden op 850 hPa en bijna enkel zon mogen we ons voorzien op een 30 à 31 graden op woensdag en een 32 tot in de Kempen lokaal 33 graden op donderdag.

Op vrijdag verandert er niet zo veel op de weerkaarten. In de hoogte is het dan nog een 18 à 20 graden. Maar aangezien we ons vlakbij (relatief koel) zeewater bevinden, speelt de wind op waarnemingshoogte een grote rol voor het kwik. Vanaf de wind aanlandig wordt (dus van zee het land inwaait) heeft dit onmiddellijk een afkoelende invloed op het kwik. De vraag voor vrijdag is nu net wanneer die wind goed en wel aanlandig wordt. Gebeurt dat pas tegen de middag dan is een 30 graden in het Brusselse nog mogelijk en is een hittegolf officieel een feit aangezien het zaterdag minstens 25 graden wordt opnieuw. Maar kantelt de wind en paar uur vroeger, dan zijn de kansen verkeken. Het is evenwel mogelijk dat zaterdag het kwik nipt weer de 30 graden haalt en dan is het alsnog een officiële hittegolf.

Dit is uiteraard een semantische discussie waar de mens in de straat niks aan heeft. Wordt het vrijdag maximaal 30 graden of 28 graden, voor hen zal het hoe dan ook een erg warme episode zijn van zo'n zes dagen (dinsdag tot en met zondag). Maar voor wetenschappers en klimatologen moet nu eenmaal met strikte criteria gewerkt worden om appels met appels te kunnen vergelijken.

Naast al die hitte is het opmerkelijk dat deze al dan niet officiële hittegolf gespaard blijft van enige onweersoctiviteit. Daarvoor is het paradoxaal gewoon te warm in de hoogte en dus te stabiel. Bovendien is de aangevoerde lucht zeker de eerste dagen te droog. En tenslotte ontbreekt in de hoogte elk trigger mechanisme want tot en met vrijdag is de kromming op 500 hPa anticyclonaal. Pas tegen zondag zou de onweersdreiging misschien wat kunnen toenemen maar zelfs dan hebben de modellen daar precies weinig zin in.

Record warm?

Of dit nu uitzonderlijk is, is het antwoord genuanceerd positief. Zeker wanneer het tot een officiële hittegolf zou komen, dan is dat best uitzonderlijk. Sinds 1901 tellen we in Ukkel 36 hittegolven waarvan slechts 2 zo laat in de zomer: 26/8 t.e.m 31/8/1930 (met een maximale Tmax van 31.4 graden) en 26/8 t.e.m 31/8/1942 (met een maximale Tmax van 31.3 graden). Het valt overigens op dat beide late hittegolven kort duurden. Wat de maxima betreft voorzien de modellen voor donderdag op veel plaatsen 32 graden, lokaal misschien een 33 graden. Ook dat is zo laat in augustus lang geen evidentie meer. Nemen we er de dagrecords bij voor deze periode dan zien we enkel op 25/8/1997 een gelijkwaardige waarde (met toen maxima van ruim 32 graden), 26/8/2001 met 32.7 graden, 27/8/1964 met 32.4 graden en 28/8/1930 met 31.9 graden. Dus ja, 32 en zeker 33 graden halen in de derde decade van augustus is uitzonderlijk.

Samengevat: van dinsdag tot zondag warm tot heet, droog en erg veel zon.