zondag 31 januari 2010

Weerkaartbespreking op zondag

Het lijkt een belangrijke week te worden op de weerkaarten. Zou hier het scharnierpunt plaatsvinden van deze winter of gaat het om slechts een schijnmaneuver? Ik zou het na de laatste capriolen van de modellen niet meer durven zeggen. De modellen zeggen tot voor enkele dagen nog een 3de (of is het 4de?) impuls van winterweer aankomen maar plots werd dit afgelopen weekend volledig van tafel geveegd. De allerlaatste weerkaarten én ensembles bevestigen deze trend, namelijk één van verzachting.

Op maandag is er nog weinig aan de hand met een noordwestelijke hoogtestroming aan de flank van een complex Scandinavisch lagedrukgebied. Misschien zien we wel de laatste vlokken voor lange tijd want op de oceaan maakt de zachtere lucht zich klaar om binnen te vallen. De hogedrukblokkade wordt afgesneden en een westelijke stroming in de hoogte deukt in op deze rug waardoor meer en meer een cyclonaal regime ontstaat over de grote plas.

Tegen woensdag zien we reeds een mooie zonale stroming op de weerkaart, het is ooit anders geweest! Daarna wordt het enkel erger met een verder zakkende luchtdruk over de oceaan. We zien dan ook in toenemende mate actieve randstoringen tot ontwikkeling komen en met de westelijke stroming worden deze uiteraard netjes bij ons gedeponeerd.

Het is opnieuw uitkijken ook naar de sterkte en positie van de straalstroom want ook deze komt weer in onze buurt te liggen en kan af en toe een belangrijke rol gaan spelen.

In hoeverre we met de actieve storingen te maken zullen hebben blijft lastig uit te maken. We mogen niet vergeten dat 2 dagen geleden, er nog 'total winter' op de kaarten te zien was. Het lijkt er bovendien op dat de zonale stroming neiging heeft flink te oscilleren. Er zouden dus ook regelmatig droge dagen kunnen bij zitten.

Rest ons nog het temperatuurverloop. Dit wordt misschien nog het meeste wennen want beginnen we de week nog met nachtvorst en maxima rond 2 à 3 graden, tegen volgend weekend is er met de huidige weerkaarten van nachtvorst geen sprake meer en komen de maxima tot dicht bij +10 graden! Het spreekt voor zich dat, wie de Ardense sneeuw nog wil gana opzoeken, zich zal moeten reppen!

zaterdag 30 januari 2010

Polar Low

Vanmorgen was goed de aanwezigheid van een Polar Low (PL) te zien over de noordelijke Noordzee. Eén van de typische kenmerken is de aanwezigheid van een 'oog'. Er zijn dan ook enkele gelijkenissen met tropische stormen. Rondom een PL is er ook per definitie een krachtig windveld aanwezig en dis is ook hier het geval.

Lang niet alle buienclusters op de zee zijn PL. Vaak worden dergelijke clusters verkeerdelijk een PL genoemd. Dit naar analogie van wat we in de zomer vaak zien, ook dan wordt vrijwel elk onweercluster een MCS genoemd, dit vaak verkeerdelijk. Eén van de voorwaarden om van een PL te spreken is dat ze zich ontwikkelen een eind van het polaire front vandaan, diep in de polaire/arctische luchtmassa bij een T500 dicht bij of lager dan -40 °C. Ook hier is nu voldaan.

Naar verwachting trekt het PL afzwakkend naar het SSE en de residerende buien trekken deels over Nederland. Meer info over de weersvooruitzichten vind u op deze link.

Een oog is heel goed zichtbaar, welke de sterke rotatie verraadt


De visuele NOAA satellietfoto toont dikke buienclusters nabij het PL.

Meer info over PL op de site van ZAMG.

zondag 24 januari 2010

Weerkaartbespreking op zondag

Nog steeds geen westcirculatie op de kaarten, dat is al een maand of twee zo en lijkt er met de ochtendkaarten ook nog niet in te zitten komende week. Maar boeiend blijven ze zeer zeker. Door het uitblijven van een sterke westcirculatie blijven grote delen van het Europese continent ook nog steeds berekoud met vooral vanaf het oosten van Duitsland en verder oostwaarts zeer koud weer (vlot -15°). Ook de komende week blijft de kou daar aanwezig al zullen delen van Scandinavië wel wat invloed van zee kennen...

We zien deze week een belangrijke verschuiving op de kaarten..letterlijk. Eindelijk zien we naar het midden van de week een belangrijke drukdaling over Noord-Europa. Of anders gezegd, het Siberisch hogedrukgebied trekt zich terug naar het oosten en daarmee komt de weg vrij voor depressieactiviteit over Scandinavië en omstreken. Tegelijk zien we de druk stijgen over de Oceaan. Nu reeds zien we warmteadvectie over de oceaan naar het noorden met de daarbij horende ontwikkeling van een hoogterug. Deze rug zal gans de week zorgen voor een blokkerende werking over open zee. Door het samenspel van deze rug en een uitzakkende hoogtetrog over Scandinavië wordt vooral op hoogte koude lucht zuidwaarts getrokken. Daarbij slagen enkele storingen erin om omheen het Atlantisch hogedrukgebied tot over onze streken te raken.

Met de noordwestelijke hoogtestroming raakt de koude lucht (T500 richting -40°) tot over onze streken. Echter, het heeft er alle schijn naar dat de stroming net de noordwestelijk zal zijn om deze koude lucht echt over ons te houden. Al snel sijpelt er immers weer zachtere oceaanlucht omheen het hogedrukgebied over onze regio en trekt de koudste lucht op hoogte richting Duitsland. Evenwel hangt alles af van de uiteindelijke positie van de heersende drukgebieden...

Bij dit alles hoort een weertype welke we nog niet erg veel hebben kunnen proeven deze winter, nl. deze van polaire onstabiele luchtmassa's met Noordzeebuien. Deze buien zullen uiteraard een winters karakter aannemen met sneeuw in de Ardennen. In hoeverre de neerslag ook in de lagere gebieden uit droge sneeuw zal bestaan is nu nog moeilijk uit te maken al hoef ik niet te vertellen dat de westelijke regio's bij de kust minder kans maken daarop. De T850 zakt uiteindelijk naar zo'n -12° al zakt deze temperatuur best richting -15°. De T500 is koud met waarden tussen -35 en -40°. Wat de luchtsoort betreft gaan we voor een maritieme polaire luchtmassa welke deels nog de eigenschappen kent van een arctische luchtmassa (door het traject over de Noorse en Noordzee zijn deze er wel deels uit). De TE850 gaat naar zo'n +10° en later zelfs +8°, wat koud genoeg is voor droge sneeuw in het binnenland. Een TE850 van zo'n 5° of wat lager is evenwel nog beter maar zit er niet meteen aan te komen.

Vallen de buien 's nachts dan kunnen deze tijdelijk wel als sneeuw vallen, het zal moeten bekeken worden later op de week. Voorlopig laten de kaarten uitschijnen dat een groot deel van de Benelux vrijdag zou kunnen wakker worden in een witte wereld. Het actiefste gebied van de trog (zie kaarten 200 hPa verderop) lijkt donderdagavond en de daaropvolgende nacht over te trekken.

Tot het zover is (ergens tegen donderdag) valt er ook nog wel wat te beleven. Het nieuwe hogedrukgebied, afkomstig door afsplitsing van het Siberisch/Scandinavisch hoog, trekt namelijk de komende dagen over de Lage Landen en trekt daarbij nog wat continentaal polaire lucht met zich mee. Vooral in de nachten bij weinig wind kan het kwik nog enkele keren flink onderuit gaan. Vooral woensdagochtend wordt waarschijnlijk de koudste met overal matige en lokaal strenge vorst.


hogedruk bouwt zich op over de Oceaan


er ontstaat een Omega blokkade, in het noorden zakt de koude lucht reeds af naar het zuiden

aan de grond is een hogedruksplitsing een feit en koude polaire lucht stroomt tijdelijk nog over de Lage Landen met als gevolg een zeer koude nacht. Het polaire front zakt intussen zuidwaarts


De koude lucht in de hoogte bereikt onze streken met op z'n westflank een goed ontwikkelde blokkade


Op 200 hPa zijn troggen en ruggen vaak het best te zien. In tegensteling met 500 hPa zijn troggen op deze hoogte warm en ruggen koud. De actieve trog is hier nabij onze streken duidelijk geaccentueerd


aanhoudend cyclonaal met nog steeds verkouden bovenluchten, maar de aanval is ingezet op de Atlantische blokkade...







zondag 17 januari 2010

Weerkaartbespreking op zondag

De afgelopen dagen zijn de weerkaarten herschud en de kou is met een optrekkende westelijke stroming weggejaagd tot over het uiterste noorden van Nederland en het midden van Duitsland. Op dit scharnierpunt loont het wederom de moeite de weerkaarten in ogenschouw te nemen...

Bij zowel de Amerikanen als bij ons huismodel ECMWF zien we dat die westelijke stroming allerminst vlot om gang komt. Reeds op maandag bouwt zich in snel tempo een rug op van hogedruk west van het Europees continent. Op dinsdag tekent deze rug zelfs een mooie omega vorm op de 500 hPa kaart. Echter, wie hoopt dat dit de inzet is van een nieuwe blokkade is eraan voor de moeite want tegen het midden van de week of kort daarna wordt de rug doorbroken ij de flank en ontstaat zo een nieuw westelijk hoogtepatroon in onze contreien.

De blokkade is dus wel sterk genoeg om even nog de invloed van het Russische hogedrukgebied te laten gelden, welke intussen toch is aangezweld tot een zeer uitgestrekt gebied met kerndruk rond 1050 hPa. Ook dynamisch is het hoog nog goed ontwikkeld.

Kijken we even verder, dan blijft het allemaal best spannend op de kaarten. Enerzijds heb je duidelijk de goede wil van een westcirculatie op de Oceaan, maar anderzijds blijft de hogedruk nooit veraf over N-Europa en zien we steeds aanzetten tot opbouwende ruggen nabij en west van het Europees continent.

Rekening houdend met de EPS van 00z, lijkt de kans op zachter en maritiem weer het grootst . Ook GFS neigt naar een positief wordende NAO met dus een meer zonale component in de stroming maar echt overtuigend lijkt het allemaal niet. Een positieve NAO is overigens bijlange geen garantie op een sterk zonaal regime bij ons want blokkades vlak voor het continent kunnen deze westcirculatie ondermijnen en bovendien is een slecht lichte NAO evenmin een indicatie voor een sterke westelijke stroming.

Nee, het ziet er naar uit dat we nog even in de twijfel zullen moeten berusten en dat komende week zowel voor winter- als stormliefhebbers eerder een rustperiode zal inhouden, wachtende op meer...

Ik hou jullie alleszins op de hoogte..

MRF Ensemble North Atlantic Oscillation outlooks

maandag 11 januari 2010

Weerkaartbespreking op zondag

Na een winterse week en winters weekend maken we ons stilaan op voor een graduele degradatie deze week. De kaarten deze morgen in ogenschouw nemend lijkt er geen ontkomen aan een nakende dooi. Echter, een terke en overtuigende dooi lijkt vooralsnog niet aan de orde.

De 500 hPa kaart toont voorlopig echter weinig van deze dooi met een Omega/Rex blokkade over onze contreien, voorlopig met as west van ons land. Naar woensdag toe breekt de blokkade: het westelijke hoogtelaag beukt in op de blokkade en sluit aan met het oostelijke laag. Aan de grond vertaalt zich dat in een langgerekte lagedrukzone over Frankrijk, samenhangend met Atlatische depressieactiviteit.

Over Scandinavië blijft evenwel de luchtdruk hoog met ook in de hoogte nog een duidelijke hoogtekern waardoor de stroming vanuit het westen nog niet kan doorbreken. De echt zachte Atlantische zeelucht raakt bijgevolg niet in onze streken en het blijft bij lichte dooi met maxima rond 2 à 3 graden en in het noorden van Nederland blijft het kwik ook overdag nog nabij het vriespunt hangen.

In het tweede deel van de week bouwt zich opnieuw een rug van hogedruk op in de hoogte maar de as schuift door naar het oosten en tot een blokkade komt het niet meer. Wel zorgt deze evolutie wederom voor een uitstel van een sterke dooi.

Op basis van onder meer EC00 lijkt echter op wat langere termijn de dooi wel door breken en dan is het wachter of en wanneer een nieuwe winterperiode aanbreekt...

donderdag 7 januari 2010

Voorlopig nieuw hoogtepunt aanstaande zaterdag...

Het zit er al een tijd aan te komen, maar zaterdag lijkt het wel erg guur te worden. De unieke combinatie van een depressie over Italië en een langgerekt hogedrukgebied over de Noordzee en Denemarken zorgt voor een straffe noordoostelijke stroming. De daardoor ontwikkelde drukgradiënt kan makkelijk een gemiddelde wind tot 25 kts veroorzaken. Bij een temperatuur van zo'n -2 graden daalt hierdoor de gevoelstemperatuur richting -11°. Bovendien is het dan grijs en sneeuwt het bij momenten.

Het is een configuratie welke we niet elke winter zien, zo'n vrij actieve storing welke vanaf het oosten tot over de Britse Eilanden trekt. In de hoogte evolueert het patroon verder van omega /Rex-blokkade naar High-over-Low blokkade, vooral naar zondag toe. De hierdoor tot stand gekomen oostelijke stroming in de hoogte bevat echter veel vocht (tgv het laag bij de M-Zee) waardoor we ook de dagan daarna niet meteen een blauwe lucht moeten verwachten. Ook kan er regelmatig een kleine hoeveelheid sneeuw vallen.


Vooral zaterdag kan er op de meeste plaatsen enkele cm vallen, in het oosten zelfs tot 10 cm. In combinatie met de wind en het feit dat de sneeuw waarschijnlijk erg droog zal zijn, zal dit zeker in het oosten voor flink wat stuifsneeuw en duinvorming leiden. Bovendien kan de sneeuw overal problemen veroorzaken omdat in zo'n situaties, de sneeuw tussen de nauwste kieren kan waaien en dit kan bv. in trafo-huizen voor kortsluiting zorgen. Ook de treinwissels hebben een bloedhekel en zo'n situaties (gelukkig is het weekend!).


De wind zal ook flink vlagerig zijn met op 850 hPa een wind tot 50 kts en windstoten rond 70 km/h. De gemiddelde gevoelstemperatuur zal dus maar een deel van het verhaal liggen want bij momenten zal die flink onder -20 zakken!
-

zondag 3 januari 2010

Weerkaartbespreking op zondag

Elke zondag blik ik vooruit op wat de komende week zal brengen...volgens de weerkaarten

We zijn nu goed en wel vertrokken voor een nieuwe winterse periode, nadat allerhande pluimen en kaarten hiervoor reeds lang van te voor hadden verwittigd. De zondagse kaarten tonen een blokkade op de Oceaan welke we nog het best kunnen omschrijven als een High-Over-Low Blocking met de hogedrukcel op 500hpa nabij Groenland. Vrijwel gans Europa bevindt zich echter onder de invloedssfeer van een uitgestrekte hoogtetrog over Noord-Europa. Aan de grond vertaalt dit zich in een uitgestrekt vrij vlak lagedukgebied over Europa. Opvallend nog steeds is dat, ondanks de winterse situatie, van een beresterk hogedrukgebied geen sprake is. Geen koude droge noordooster dus. Het is puur de Atlantische blokkade die zorgt voor het in stand houden van de koude lucht. Sterke koude advectie vindt bijgevolg ook niet plaats, doch de luchtmassa bij ons blijft aan de koude kant met een TE850 rond 7° gemiddeld en een T850 tussen -5 en -10°.

Het uitblijven van de aanvoer van echt superkoude lucht en T850 amper onder -10° houdt in dat we geen records hoeven te verwachten. Dit is ook te zien wanneer we kijken naar de meteogrammen en EPS-grafieken. Daarop zien we inderdaad een eerder gezapige vorstperiode met maxima net onder het vriespunt en minima zo rond -6°, dit uiteraard van dag tot dag wat verschillend en ook met de nodige geografische variabiliteit (sneeuwdek of niet,...).

In de loop van de week gaan er zich enkele belangrijk verschuivingen voordoen op de winterkaarten. Meest opvallend is het uitzakken van een portie extra koude lucht in de hoogte, afkomstig van de noordpool. Deze afsplitsing trekt de komende dagen heel geleidelijk naar het zuiden en de T500=-40° bereikt ons in het midden van de week. Onder impuls van de uitzakkende trog ontwikkelt zich een lagedrukgebied over het Middellands Zeegebied, zowel aan de grond als in de hoogte. Dit is een perfecte configuratie om wél transportkou op touw te zetten. M.a.w, naar volgend weekend toe lijkt een aanspannende NE stroming nog wat koudere lucht aan te voeren met nog wat lagere temperaturen. Aan de grond komt dan volgens vrijwel alle modellen een druk-dipool tot stand met lagedruk over het zuiden en een hogedrukgebied over het zuiden van Scandinavië. Deze configuratie komt dicht in de buurt van wat we zouden kunnen omschrijven als 'perfecte' winterconfiguratie.

Zolang geen zachte Oceaanlucht onze streken kan doordringen lijkt de vorstperiode in elk geval in stand te blijven en blijft de koudegolf (=5vorstdagen waarvan 3 ijsdagen) gehandhaafd.

De onbekende in dit koude verhaal blijft de sneeuw. De eerste dagen blijven vooral de westelijke gebieden gevoelig voor sneeuwbuien, gezien de trog zich afsplitst via de Noordzee. Echter, ook de actieve neerslag omheen het uitdiepende laag over de Middellandse Zee kan een factor van belang worden en kan onze streken vanuit het oosten bereiken tegen het tweede deel van de week. Echter, tot hoever deze sneeuw zal reiken blijft een groot vraagteken en de oostelijke gebieden maken waarschijnlijk wel de meeste kans op sneeuw uit het oosten...
-