zaterdag 17 april 2010

spectaculaire beelden ENVISAT satelliet

De ENVISAT satelliet heeft vandaag een prachtige opname gemaakt van de actieve vulkaan, met een resolutie van 250m. Hieronder een uitsnede. Wil je de volledige opname zien, klik dan op de foto.
De stofwolk is bruin gekleurd en duidelijk is dat deze pluim vertrekt vanuit de caldera (ingezakte vulkaankrater) welke gevuld is met een dikke ijskap. Merk op dat IJsland intussen volop in de zon zit zodat de rookpluim nu zeer goed te volgen is, zowel vanaf de grond als vanuit de ruimte. Dat de vulkaan nog volop as spuwt mag duidelijk zijn uit het webcambeeld van enkele minuten geleden...

Rond 15h werd onderstaand beeld doorgestuurd door de satelliet, waarop de pluim nog steeds scherp te zien is, alsook de vergletsjerde caldera waaruit de vulkaan as spuwt...

Op de KNMI website staat tenslotte nog een interessante afbeelding van de LIDAR meting van gisteren, waaruit blijkt dat de stofwolk toen aanwezig was tussen zo'n 2 à 3 km hoogte.

bron: KNMI/ A. Apituley (RIVM)

aswolken trekken naar het zuiden en komen in trog terecht

De satellietwaarnemingen bevestigen het, de aswolken boven de vulkaan trekken naar het zuiden en zitten vervolgens gevangen in een trog die naar het oosten trekt, en daarmee trekken ook de aswolken in de hoogte naar het oosten.

Onderstaand beeld van 6z vanmorgen geeft de aswolk mooi weer (de donkerrode kleur staat voor dichte ijswolken, welke deels ontstaan bij de rookwolk). De groene lijnen geven de hoogtelijnen aan op 500 hPa, waarop dus duidelijk de scherpe trog te zien is zuid van IJsland.


Hieronder nog een foto gisterenavond genomen door P. Vancoillie.


Luchtverkeer lam tot minstens 20h

Zopas is beslist om het luchtverkeer stil te houden tot vanavond. Waarom blijft deze situatie zolang duren? Wel, wanneer we de weerkundige situatie bekijken op de weerkaarten dan moeten we vaststellen dat we de slechts mogelijke situatie kennen. Normaal hebben we in West-Europa te maken met een goed doorstroomde atmosfeer, zeker in de hoogte waar zuidwestelijke winden overheersen. Zo nu en dan echter valt de boel stil door de aanwezigheid van hogedrukgebieden en wanneer zo'n hogedrukgebied (ook in de hoogte) over ons land komt te liggen gaat de stroming liggen.

We maken actueel zo'n situatie mee. Afgelopen week zorgde het zelfde hogedrukgebied nog voor een niet te houden noordoostelijke wind, maar net nu is de kern van het hogedrukgebied te dicht bij gekomen en tot overmaat van ramp splitst een afzonderlijke kern zich af via ons land om zich te positioneren over Centraal Europa.

Onderstaande kaartjes geven deze evolutie weer met in rode pijlen de overheersende stroming in de onderste luchtlagen. De eerste kaart is deze van afgelopen nacht met een wat divergerende stroming over onze streken en grote delen van West- en Centraal Europa.

Volgende nacht valt de stroming volledig stil over een langgerekte band over het continent.


Hierdoor stationeert de lucht in dit gebied an aldus ook het daarin aanwezige stof. Dit is ook prachtig te zien wanneer we de trajecten bekijken van stof dat afgelopen nacht over ons land lag. We zien dat de lucht een beetje ter plaatse trappelt, zeker in de onderste luchtlagen. Er is geenszins sprake van een doorstroomde atmosfeer waarbij de lucht snel van de bronpositie verdwijnt. Tot zolang blijft het stof in onze omgeving, evenwel in steeds meer verdunde vorm...

.

Vulkaanstof gemeten door satelliet

Op de website van het KNMI zijn enkele satellietbeelden te zien (hieronder overgenomen) waarop de zgn. Absorbing Aerosol Index (AAI) is te zien, welke een maat is voor de hoeveelheid vulkaanstof in de atmosfeer. Op de eerste opnamen van donderdag zijn de grote concentraties te zien oost van de vulkaan zelf. Een dag later is het stof aangekomen over Nederland en noorden van Duitsland en deels reeds over België.

De ozon meting, uitgevoerd door het KNMI, op vrijdag toont lage waarden aan in een luchtlaag tussen 2 en 5 km, aldus het KNMI, wat kan duiden op het feit dat er een reactie plaatsvond tussen het vulkaanstof en de ozon, waarbij de ozon deels oploste hierdoor.

Op basis van satellietdata stellen we vast dat de grootste concentraties stof zich nu bevinden over Noord-Frankrijk en het zuiden van ons land. Doch dit wil niet zeggen dat lagere concentraties zich nog over een groot deel van ons land bevinden. Gezien de heldere omstandigheden en de schone polaire lucht kan dit zo meteen misschien spectaculaire schemeringskleuren opleveren.

De as van de nieuwe uitbarstingen van vrijdagavond zouden niet meteen onze kant opkomen, afgaande op de laatste traject berekeningen van GFS. Een hoogtetrog trekt namelijk over IJsland en de Noorse zee en doet de stroming er naar het oosten afbuigen zodat eventueel stof afbuigt naar Scandinavië. Bovendien zorgt dezelfde trog voor neerslag tussen IJsland en het Europese continent waardoor veel stof waarschijnlijk uit de lucht zal regenen onderweg.

Hieronder nog een animatie van de aswolk vanmorgen waarbij op het laatste beeld bliksems te zien zijn. Onweer in aswolken van vulkanen zijn niet zeldaam, temeer in deze vulkaan veel ijs naar boven wordt gestuwd (de vulkaan ligt onder een dikke gletjer).