dinsdag 21 januari 2014

kent VTM weervrouw geen bijzonnen?

Vreemde uitspraak in het VTM nieuws tijdens het weerpraatje op het einde. De weervrouw toont er kort een filmpje enkele dagen terug gefilmd in Moskou. Volgens de weervrouw zijn dit bijzonnen die gelukkig van ver op een trein zijn waargenomen. De exacte wetenschappelijke verklaring moest ze ons schuldig blijven maar ze dacht wel dat deze fenomenen bij ons  ook geregeld voorkomen, meer nog misschien wel dan regenbogen.

Wauw, even slikken en mijn pet goed zetten. Ik denk dat zowat elke weeramateur, van Knokke tot Aarlen weet wat een bijzon is en hoe ze ontstaat. Een bijzon ('sundog' in het Engels) is een optisch verschijnsel in de categorie 'halo's'. Deze halo's ontstaan door lichtbreking (van zon, maan of een andere lichtbron) in ijskristallen. Door de regelmatige vorm van deze miljarden kristallen, welke vaak nog eens gelijk zijn geordend in de lucht, ontstaan deze volstrekt frequent voorkomende fenomenen. 
Ze kunnen alleen voorkomen of per twee en zijn elk 22° verwijderd van de zon.

 Bij ons komen halo's vooral voor wanneer er zich hoge wolken bevinden in de lucht (Cirrus, Cirrostratus, etc...). Deze wolken kunnen zo dun zijn dat ze niet opvallen maar de ijskristallen zijn wel degelijk aanwezig in dat geval. In zeer koude luchtmassa's kunnen de ijskristallen ook op waarnemingshoogte voorkomen door in de lucht zwevende ijsnaaldjes of opwaaiend sneeuw. Ook dan zijn deze fenomenen mogelijk.
 
Ze zijn ook  absoluut ongevaarlijk en het is dus ook veilig ze te spotten buiten een trein! Elk jaar zijn bijzonnen op tientallen dagen te zien vanaf 1 vaste plaats in ons land maar de meeste mensen letten er gewoon niet op. 

De opname in het filmpje toont trouwens nog de veel bekendere kleine kring, welke vaak (deels) gepaard gaat bij bijzonnen. In ons land en in Nederland worden deze optische verschijnselen al vele jaren bijgehouden door weeramateur verenigingen. Misschien moet de weervrouw haar boeken terug opendoen want dit is toch echt basis...

2 opmerkingen:

  1. Jill.Peeters@vtm.be22 januari 2014 om 15:34

    Beste Karim,
    het stelt me teleur dat je zo persoonlijk aanvalt, zonder enige reden.
    Het beeld van de bijzonnen in Moskou vond ik in de eerste plaats bijzon'der mooi en ik wilde de kijkers laten meevoelen met hoe geweldig de natuur en het weer is. Het is niet altijd mogelijk om tijdens het weerbericht de hele wetenschappelijke achtergrond mee te geven. In het verleden legde ik al wel eens uit wat een bijzon is, ook op mijn instagram, maar gisteren verkoos ik om bij dit optisch effect erop te wijzen dat dit gewoon heel vaak voorkomt, meer dan we denken, zelfs bij ons. Omdat de beelden uit het koude Moskou kwamen, vond ik het zinvol om dat te doen.
    Dat ik zei dat het "veilig gefilmd was", deed ik om te zinspelen op de onveilige filmpjes die dezer dagen de ronde doen, gefilmd vanuit rijdende auto's. Het is mij ook geleerd om dergelijke dingen: 'gefilmd vanuit het ISS, op het strand, vanop en berg, vanuit de trein...' telkens mee de geven aan de kijkers, kwestie van ze meteen mee te hebben, in het verhaal.
    Wij hebben elkaar in het verleden al meermaals ontmoet, op bijeenkomsten van de weeramateurs. Jammer dat dit blijkbaar niet voldoende was om mij bij (eventuele) opmerkingen rechtstreeks te contacteren. Iets dat is zelf in het verleden al wel gedaan heb; of journalisten doorgestuurd naar jou wanneer het over extreem stormweer gaat: jouw expertise.
    Ik ben gemakkelijk te bereikbaar, per mail @vtm.be.
    Nog een bijzon'der fijne dag,
    Jill

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Dag Karim,

    Ondanks het feit dat ik jouw blog en weeranalyses zeer graag lees denk ik dat je hier toch een beetje uit de bocht gegaan bent. Ik heb het bewuste weerbericht niet gezien maar ik ben er zeker van dat Jill wel weet wat een bijzon is en hoe die ontstaat.
    Ik vermoed dus dat je een beetje een verkeerde perceptie hebt.
    Wat niet wil zeggen dat er soms geen fouten gemaakt worden maar die zie ik zowel bij het KMI als bij Meteoservices. 't Is wellicht ook niet altijd makkelijk om ad rem te reageren in een live-interview, zo hoorde ik vandaag ook Frank D zeggen dat de gladheid deze ochtend het gevolg was van aanwezige koude in de grond....
    Achteraf corrigeerde hij zichzelf wel met "heldere hemel", "uitstraling" enz...dus okee voor mij.

    groeten
    Marcus

    BeantwoordenVerwijderen